برود .
وَ اللَّهُ جَعَلَ لَكُمْ مِمَّا خَلَقَ ظِلالًا
و خدا براى شما چيزهايى از قبيل : درخت ، كوه و ديوار قرار داد تا براى شما سايه درست كند .
وَ جَعَلَ لَكُمْ مِنَ الْجِبالِ أَكْناناً
در كوه غارهايى براى شما قرار داد كه در آنجا مىتوانيد خود را استتار پيدا كنيد ، يا از كوهها خانههايى را مىتراشيد .
وَ جَعَلَ لَكُمْ سَرابِيلَ تَقِيكُمُ الْحَرَّ
و قرار داد براى شما لباسى كه شما را از گرما و سرما نگه مىدارد ، چه « سربال » در هر پوشيدنى استعمال مىشود ، و مقصود از
سَرابِيلَ
غير از لباسى است كه از پشم و مو و پوست درست مىشود .
يا اين كه از جهتى تعميم بعد از تخصيص است و از جهتى ديگر تخصيص بعد از تعميم « 1 » ، و به ذكر
الْحَرَّ
اكتفا كرد چون به قرينهى ذكر ضد و وضوح مطلب ديگر نيازى بر ذكر سرما نبود و از طرف ضرورتا قابل فهم است كه نياز به لباس در سرما بيشترست تا گرما ، و نيز در بلاد عربى به محافظت از گرما بيشتر اهميّت مىدهند .
هامش
( 1 ) . از اين لحاظ كه معناى اعمّ با قصد همهى آنچه كه مىتوان خود را با آن پوشاند افادهى معناى عموم مىكند كه « تقيكم الحرّ » در مقام تخصيص ، خاصّى را كه از گرما نگه مىدارد تعيين مىنمايد و اين در واقع معناى تخصيص بعد از تعميم است ، و لحاظ كردن عكس اين موضوع تعميم بعد از تخصيص .