أَنِ اعْبُدُوا اللَّهَ وَ اجْتَنِبُوا الطَّاغُوتَ
تا اين پيام ارزنده را كه خدا را بپرستيد و از طاغوت دورى و اجتناب نماييد ، كافران اين سخن را از پيامبران الهى نپذيرفتند .
فَمِنْهُمْ مَنْ هَدَى اللَّهُ
پس خدا بعضى از آنان را به دليل پذيرفتن قول پيامبران هدايت فرمود
مِنْهُمْ مَنْ حَقَّتْ عَلَيْهِ الضَّلالَةُ
و برخى هم استحقاق گمراهى يافتند ، وجه اختلاف دو فعل در نسبت به فاعل ظاهر است ، زيرا كه هدايت اوّلا و بالذّات به خداى تعالى منسوب است ، ولى نسبت اضلال و گمراه كردن به خدا ثانيا و بالعرض است در خبر است : خداوند هيچ پيامبرى را مبعوث نفرمود مگر با ولايت ما و برائت از دشمنان ما ، و اين است معناى قول خداى تعالى : «
وَ لَقَدْ بَعَثْنا . . .
تا الى
مَنْ حَقَّتْ عَلَيْهِ الضَّلالَةُ
» بنابراين گمراهى در حقّ آنان حتمى گرديد كه آل محمّد صلّى اللّه عليه و آله را تكذيب كردند .
و توضيح وجه خبر به طور مفصّل گذشت و گفتيم كه شأن نبوّت انذار و دلالت و راهنمايى به ولايت است ، و اين كه ولايت هر ولى سايهاى از ولايت اولياى كلّى است ، و آنان آل محمّد صلّى اللّه عليه و آله مظاهر خدا هستند و بندگى خدا جز از طريق ولايت متصور نمىشود .
فَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانْظُرُوا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الْمُكَذِّبِينَ
پس در روى زمين سير كنيد تا سر انجام