وجه است : يكى ذكر مضاف اليه ، ديگرى حذف مضاف اليه ، وتقدير لفظ
أو در اين صورت معرب است بي تنوين مثل ابدء به من أول - چنانچه - شاعر
گفته :
ومن قبل نادى كل مولى قرابة . . .
- بكسر لام بروايت ثقات چنانچه گفتنهاند ، وديگر اينكه لفظا محذوف باشد
ومعنى مراد ، ودر اين حال مبنى بر ضم است مثل ( لله الامر من قبل ومن بعد )
ديگر اينكه نه لفظ مراد باشد ونه معنى يعنى خصوصيت مضاف اليه در نظر
نباشد ، ومقصود ( قبل ما ) و ( بعد ما ) شود براي تنكير در اين صورت
منصوب مىشود ومنون مثل ( وساغ لي الشراب وكنت قبلا ) ومثل ( ابدء
به أولا ) .
وحريرى از حرص به تغليط وزياد كردن أوهام خواص در ( درة الغواص ) ( 1 )
( ابدء به أولا ) را غلط دانسته وتمسك به اين شعر كرده :
لعمرك ما أدري واني لاوجل
على أينا تغدو المنية أول
وغفلت از اين كرده كه ضم در اين موضع مبنى بر آن است كه گذشت ،
ودليل غلط بودن نصب به غير آن اعتبار نيست ولا زال عادت حريرى بر اينست كه
بر غلطيت استعمالى بورود استعمال ديگر استدلال مىكند ، واين از ضعف تحصيل
وقلت بصيرت است ، وخود اين ادعاى شريف دليلي ساطع وبرهانى قاطع بر
بطلان دعوى أو است ، عجب از أو نيست بلكه عجب از سيد اجل محقق داماد
- قدس سره - است كه متابعت أو كرده در حاشية صحيفة مكرمة سجاديه فرموده :
( ولا يسوغ أولا بالتنوين ) والبتة آن سيد علامة از فقره زيارة غفلت فرموده ،
والا با اعتبار سند اين زيارة بكله قطعيت أو بين شيعه ، واين كه أو كلام همه أئمة
هامش
( 1 ) ص 92 ط سنة 272 .