امكان جنگ و قتال جز با اصحاب جمل و صفّين و نهروان واقع نشده است .
و در اخبار بر حسب تأويل آيه تفسير به مشركين به ولايت شده است .
أَ لا تُقاتِلُونَ قَوْماً نَكَثُوا أَيْمانَهُمْ
تحريص بر قتال و تكرار حكم است با لفظى ديگر زيرا كه اقتضاى مقام غضب آن است كه حكم تكرار شود كه آنان پيمانشكن هستند چنان كه
وَ هَمُّوا بِإِخْراجِ الرَّسُولِ
پيش از اين پيمان و معاهده و سوگند در همان سال هجرت مشركين مكّه قبل از معاهده و سوگند با رسول صلّى اللّه عليه و آله كوشش نمودند كه آن حضرت را اخراج نمايند چون مشاوره و همّت گماردن مشركان مكّه آنان به اخراج رسول صلّى اللّه عليه و آله در سال هجرت و پيش از هجرت آن حضرت بود .
چنان كه حكايت مشاورهء آنان در دار النّدوة گذشت ، و معاهده و پيمان آنان در سال حديبيّه و سال فتح مكّه واقع گرديد .
وَ هُمْ بَدَؤُكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ
آنها اوّلين بار آغاز به دشمنى كردند و مقابله با كسى كه جنگ را آغاز مىكند مقابله به مثل مىباشد و تجاوز و ستم ديگرى در آن روا نيست .
أَ تَخْشَوْنَهُمْ
آيا از آنها بيم داريد درحالىكه سزاوار نيست كه شما از آنها بترسيد براى اينكه به خدا ايمان داريد و از خدا كمك مىخواهيد تا جرأت بر مقابله آنان پيدا كنيد .
فَاللَّهُ أَحَقُّ أَنْ تَخْشَوْهُ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ
پس اگر مؤمن هستيد سزاوارترست كه از خدا بترسيد . شرط تهييجى است