وَ آتُوا حَقَّهُ يَوْمَ حَصادِهِ
يعنى حقّ واجب آن را در روز چيدن و درو بدهيد ، بنابراين كه اداء حقّ در اوّل وقت امكان وجوب دارد ، يا حقّ مستحبّ از قبيل صدقه بر سائلين را بدهيد كه در اخبار اينگونه تفسير شده است .
از امام صادق عليه السّلام است كه : در زراعت دو حقّ است حقّى كه تو با آن مؤاخذه مىشوى ، و حقّى كه خودت آن را مىدهى ، امّا حقّى كه به آن مؤاخذه مىشوى پس عشر و نصف عشر است ، و امّا حقّى كه تو آن را مىدهى همان قول خداى تعالى است :
وَ آتُوا حَقَّهُ يَوْمَ حَصادِهِ
پس خوشه را مىدهى پس از خوشه آنچه را كه بعد از چيدن خوشه از قبيل ساقه و كاه وجود دارد مىدهى تا فارغ شوى و كار چيدن و درو را تمام كنى .
و اينكه مقصود حقّ مستحبّ باشد قول خداى تعالى آن را تأييد مىكند كه فرمود :
وَ لا تُسْرِفُوا
چون در حقّ واجب اسراف تصوّر نمىشود به خلاف مستحبّ . ( از ( أتوا حصاده ) معنى وجوب و از
لا تُسْرِفُوا
معنى استجاب استنباط مىشود ) .
إِنَّهُ لا يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ
از امام رضا عليه السّلام است كه وقتى از او دربارهء اين آيه سؤال شد ، فرمود :
پدرم مىگفت : از اسراف در درو و بريدن اين است كه مرد با هر دو دست تصدّق بدهد ، پدرم وقتى در اين مواقع حاضر مىشد و يكى از غلامانش را مىديد كه با دو دستش