« عَلَى الْمَلَكَيْنِ بِبابِلَ هارُوتَ وَ مارُوتَ »
: بر دو فرشته در بابل كه هاروت و ماروت بودند . اين دو اسم غير عربى است و لذا منصرف نيست ( تنوين و جر نمىپذيرد ) و ممكن است عربى باشد و از هرت و مرت گرفته شده باشد . چنان كه بعضى گفتهاند ، در آن صورت به معنى كسر ( شكست ) است ، در اين مورد غير منصرف بودنش را وجهى نيست . و گفته شده « هرى » به معنى « الفجّ اللّحم » ، يعنى گوشت پخت آمده و ماروت از ( مرى ) باشد كه مصدرش « مريته » يا « ممارات » به معنى « جدل كرد » است و وزن آن دو ( هاروت و ماروت ) فلعوت است ، كه مانند طاغوت قلب شده هريوت و مريوت است .
جائز است كه ماروت از « مار » ، « يمور » به معنى تحرّك و تموّج ( به حركت آمد و موج يافت ) ، يا از « مار » ، « يمير » به معنى فراهم آوردن غذا براى اهلش ، منظور باشد و هاروت از « هار الجرف » به معنى كوه شكافته شد ، باشد و وزن آن دو ، در اين صورت ، فلعوت است كه قلب نشده است .
و به علت وجود « تا » و « علميّت » ، منصرف نيست « 1 » ( يعنى هرگاه اسم علمى تاء تأنيث داشته باشد ، تنوين و كسره نمىگيرد ، مانند خديجة ) و از حضرت صادق ( ع ) روايت شده كه فرمودند ، پس از حضرت نوح ( ع ) ، ساحران و وهم ايجادكنندگان ( چشم بندها ) ، شمارشان فزونى گرفت .
پس ، خدا دو فرشته براى پيامبر آن زمان فرستاد تا جادوى ساحران را به آن پيامبر بياموزند تا وى بتواند به آن وسيله ، سحر آنها را باطل كند و آنها را به خودشان باز گرداند . پس آن پيامبر ، از آن دو فرشته همهء آن كلمات سحر را فرا گرفت و آنها را به فرمان خداوند به بندگان خدا رسانيد و
هامش
( 1 ) هرگاه دو علت از علل 9 گانه زير با هم جمع شوند ، آن اسم غير منصرف است . 1 - عدل ( عدول از كلمهاى به كلمهء ديگر ) ، 2 - وصف ، 3 - تأنيث ، 4 - معرفه ، 5 - عجمه ( غير عربى بودن ) ، 6 - جمع ، 7 - تركيب ، 8 - وزن فعل ، 9 - الف و نون زايد .