ترحم قرار گيرند .
مقصود از مثال آوردن - كه در كلام خدا و جانشينان او زياد است - بيان حالات باطنى آنان به وسيلهء احوال ظاهرى مىباشد براى كسانى كه فقط محسوسات و حالات ظاهرى را مىبينند . از اين جهت گاهى مثل قبل از ادات تشبيه ، و گاهى بعد از آن ذكر مىشود و گاهى عينا چگونگى احوال آنان بيان مىشود ، مانند قول خداى تعالى «
أَوْ كَصَيِّبٍ مِنَ السَّماءِ
» لذا فرموده است :
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 19 ]
أَوْ كَصَيِّبٍ مِنَ السَّماءِ فِيهِ ظُلُماتٌ وَ رَعْدٌ وَ بَرْقٌ يَجْعَلُونَ أَصابِعَهُمْ فِي آذانِهِمْ مِنَ الصَّواعِقِ حَذَرَ الْمَوْتِ وَ اللَّهُ مُحِيطٌ بِالْكافِرِينَ ( 19 )
ترجمه :
« يا همچون باران تندى است كه از آسمان فروريزد كه در آن تاريكىها و رعد و برق است انگشتهاى خويش را از شدت صاعقهها در گوشهايشان قرار مىدهند تا از مردن در امان باشند و خداوند بر كافران محيط است . »
تفسير :
«
أَوْ كَصَيِّبٍ مِنَ السَّماءِ
» يعنى ، حال منافقين در كوبيده شدن گوش آنها به وسيلهء اين كلمات تهديدآميز كه در آن رحمتى است كه از نورش دلها روشن مىشود ، همانند باران يا ابر است كه گوش آنها را مىكوبد .
پس اين عبارت به جملهء «
كَمَثَلِ الَّذِي اسْتَوْقَدَ ناراً
» عطف گرديده است نه به جملهء «
الَّذِي اسْتَوْقَدَ ناراً
» چنانچه برخى گفتهاند .
«
فِيهِ ظُلُماتٌ
» يعنى ظلمت و تاريكى شب و ظلمت باران پياپى و ظلمت تراكم ابرها