خلاصه مطالب گذشته
1 . سه دليل بر عدم حجيت ظواهر قرآن آورده شده است . دليل اول آيهء هفتم از سوره آل عمران است :
« هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتابَ مِنْهُ آياتٌ مُحْكَماتٌ . . . »
بدين تقرير كه هرچه نص نيست ، متشابه است و از اتّباع متشابه نهى شده است .
2 . جواب اول از استدلال فوق آن است كه متشابه مختص به مجمل است و ظاهر متشابه نيست و جواب دوم آن است كه برفرض كه ظاهر از متشابه باشد ، آنچه مورد نهى است ، جدانگرى متشابهات و تاكيد بر آنها به قصد ايجاد فتنه است و اين امر حتى در ظواهر نيز جايز نيست .
جواب سوم آن است كه آيهء شريفه ظاهر در معناست و نهى مذكور در آيه ، ظهور خود را نيز شامل است .
3 . دليل دوم بر عدم حجيت ظواهر قرآن رواياتى است كه از مراجعه به ظاهر قرآن نهى مىكند و آنها به سه طايفه تقسيم مىشوند :
طايفه اول رواياتى است كه دلالت دارد بر اينكه خداوند قرآن را مبهم و پيچيده قرار داده تا مردم به امام معصوم احساس نياز پيدا كنند و نيز دلالت دارد بر اينكه قرآن را كسى نمىفهمد جز پيامبر و اهل بيت او كه مخاطب قرآن بودهاند .
4 . جواب از اين طايفه روايات ، آن است كه اوّلا سند آنها ضعيف است ؛ ثانيا دلالت آنها مورد اشكال است ، زيرا اين روايات معارض است با قرآن كه خود را به عنوان كتاب هدايت و بيانكننده هر چيز و بلاغ معرفى مىكند و خبر واحدى كه معارض قرآن باشد ، مشمول دليل حجيت نيست .
5 . طايفه دوم ، رواياتى است كه استقلال از حجّت در فهم قرآن را جايز نمىداند ، ولى اين روايات