والزكاة 1 . اگر چه اين وجه ناتمام است چون حق الناس تابع دليل است . واگر حق دو قسم
باشد وقدر متيقن حق ، موسع باشد فوريت معلوم نيست ، وأصل برائت است . مع ذلك ، أحوط
است چنانچه [ چنان كه ] ذكر شد . كما اين كه أحوط در آنچه سبب آن معصيت باشد نيز چنين
است ، لما أفتى به صاحب المسالك 2 ، لأنه مثل التوبة الواجبة فورا . لكنه ضعيف . ( والله العالم )
سؤال 198 : زيد قطع دارد كه يك روز روزه قضاء بايد بكند وشك دارد كه آيا يك
روز ديگر ( روزه نذر مثلا ) بر أو واجب است ، يا نه ، اگر يك روز روزه بگيرد به قصد ما
في الذمة كفايت مىكند ، يا نه ؟
جواب : اگر غافل باشد وقصد ما في الذمة بكند كفايت آن از روزه معلومه مشكل است .
بلى ، اگر به قصد همان روز معلوم روزه بگيرد ، وأصل برائت جارى كند از وجوب روزه ديگر ،
كفايت مىكند .
وهم چنين اگر دين معلومى داشته باشد وديگر ، مشكوك باشد ، كه قصد ما في الذمة كافى
نيست . وهم چنين اگر يك قران خمس ، قطعي باشد ويك قران نذر سيد ، مشكوك باشد .
وهكذا ، والسر واضح .
سؤال 199 : شخص جنب در روز ماه رمضان با روزه براي استبراء مىتواند بول كند ؟
وآيا روزه اش فاسد مىشود ، يا نه ؟
جواب : بلى ، مىتواند . وروزه اش فاسد نمىشود اگر چه علم داشته باشد به خروج قدرى
از منى كه در مجرى مانده است . واين داخل در عنوان استمنائى كه مفطر است نيست .
سؤال 200 : قصد افطار بر تقدير حصول امر محتمل الوقوع مضر به صوم است ، يا نه ؟
وهكذا قصد قطع نماز بر تقدير آن ؟ ( مثل آن كه اگر دزد بيايد قطع صلاة نمايد ونحو ذلك . )
جواب : بلى ، مضر است ، مگر آن كه بسيار بعيد الوقوع باشد كه منافى صدق عزم ونيت
نباشد . واز اين قبيل است قصد سفر وعزم بر عدم آن با چنين امرى ، مثلا : اگر مىرود كه اگر
طراده هست برود به كربلا مثلا ، پس اگر احتمال نبودن آن در غايت بعد باشد ضرر ندارد ،
هامش
1 . جواهر الكلام ج 33 ص 169 مضمون كلام صاحب جواهر نقل شده است .
2 . مسالك الأفهام ج 2 ص 85 .