سرزمين مقدس و انجام شعائر حج ، فراهم سازم . « 1 » زمانى نيز كه معزّ فاطمى نيز در سال 362 / 972 پس از ورود به قاهره ، هدف خود را حمايت از حجاج و جهاد با كفار برشمرد . « 2 » اندكى بعد در حجاز به نام آنان خطبه خوانده شده و نفوذشان از سال 358 / 968 در آنجا گسترش يافت . اين وضعيت تا روزگار مستنصر عباسى و خلفاى فاطمى پس از او ادامه يافت .
فاطميان ، حج را به عنوان يكى از اركان مهم اسلام مورد توجه قرار دادند ، از ديدگاه آنان ، حج يكى از اركان شش گانه اسلام بود . به علاوه ، حج ، موضوع مهم رقابت آنان و عباسيان با سلجوقيان بود . فاطميان در موسم حج ، شخصى را به عنوان امير الحاج انتخاب كرده ، امور را رسماً به او واگذار مىكردند . اين كار از طرف مستنصر فاطمى صورت مىگرفت و در فرمانى كه از سوى وى به امير الحاج داده مىشد ، تمامى وظايف وى درج شده بود . وظايف امير الحاج فاطمى ، همان مواردى بود كه امير الحاج عباسى داشت و اختلاف تنها در برخى از امور جزئى بود . در يكى از اين فرمانها آمده است : نخستين چيزى كه امير المؤمنين ، بدان اهتمام مىورزد و براى اقامهء حق اللَّه مراعات آن را مد نظر دارد ، مسألهء مدارا با حجاج است كه به قصد بيت اللَّه الحرام و زيارت قبر رسولش - عليه افضل الصلاة والسلام - مىروند . آن چنان كه دين براى تو مىپسندد و معين مىكند ، و بر اساس معيارى كه بزرگان مسلمين از روى علم برترى مىيابند و حلم دارند و بر مبناى بينشى تيز و رفتار و روشى نيكو و عادلانه رفتار
هامش
( 1 ) . مقريزى ، اتعاظ الحنفاء ، ج 1 ، ص 105 - 104
( 2 ) . ابن خلكان ، وفيات ، ج 2 ، ص 134