بسپرند . « 1 » وى پلكانى هم روى كوه عرفات درست كرده و ديوارى نيز براى مدينه ساخت . او همچنين بخشهايى از مسجد را كه خراب شده بود ، بازسازى كرد و علاوه بر اينها ، مبالغ فراوان و البسه زيادى هم ميان فقرا تقسيم كرد كه معادل يك سال هزينه آنان مىشد . وى در اين باره ديوان مخصوصى را ايجاد كرد و آن را ديوان « ارباب الرسوم و القصاد » ناميد . « 2 »
توجه فاطميان به مسير عبور حجاج و منازل بين راهى حجاز
توجه فاطميان نيز هماند عباسيان ، به امور حج و حجاج و رسيدگى به راهها و اقامه شعائر حج توجه و عنايت ويژه داشتند ، چرا كه حج از اركان خمسه اسلام و فريضه واجب براى همه مسلمانان به شمار مىآمد . پس از ذكر اقدامات عباسيان و سلجوقيان لازم است در باره اهتمام فاطميان در اين باره و رقابتى كه در اين زمينه ميان آنان و عباسيان و سلجوقيان پديد آمد ، سخن بگوييم .
فاطميان از زمان تأسيس اين دولت در مغرب و استيلا آنان بر مصر در سال 358 / 968 به دست فرماندهء خود به نام جوهر صقلى ، اين مقوله را مورد توجه قرار دادند . اين فرمانده هنگام ورود به مصر ، هدف خود را اجراى اصلاحات اعلام كرد و زمانى كه به فسطاط وارد شد ، گفت : به مصر آمدهام تا راهها را اصلاح كرده و امنيت حجاج را براى رسيدن به
هامش
( 1 ) . ابن خلكان ، وفيات ، ج 5 ، ص 14 ؛ فاسى ، العقد الثمين ، ج 2 ، ص 213 ؛ ابن فهد ، اتحاف ، ج 2 ، ص 518 ؛ جزيرى ، ج 1 ، ص 563
( 2 ) . ابن خلكان ، وفيات ، ج 5 ، ص 144 ؛ رفعت ، مرآة الحرمين ، ج 1 ، ص 410