خود طريقى و مذهبى پيش نگيرند ، و به يقين بدانند كه هيچ نمىدانند ، و نمىدانند كه نمىدانند . مقصود كل ايشان از دعوت اين چهارچيز بود ، از جهت آنكه دوستى دنيا سبب بلاها و فتنههاست ، و اخلاق بد دوزخ است ، و اخلاق نيك بهشت . و راستكردار و درستگفتار هميشه در ميان مردم عزيز است ، و هميشه روزى به روى فراخ گردد ؛ و دروغگويى ناراست هميشه در ميان مردم خوار باشد ، و هميشه روزى به روى تنگ بود .
و دعوى دانش از سر نهادن ، و بر عجز و نادانى خود اقرار كردن ، و بر عقل و علم خود اعتماد ناكردن ، و مقلّد پيغمبر خود شدن ، و متابعت شريعت وى كردن ، سبب رستگارى دنيا و آخرت است .
( 10 ) اى درويش ! كار سالكان آن است كه اين چهارچيز را به كمال رسانند ، تا به كمال خود رسند . اگر كسى از پيغمبر بهغير احكام شريعت چيزى ديگر سؤال كردى ، پيغمبر برنجيدى ، و جواب نگفتى . فرمودى كه آدميان به دانستن احكام شريعت محتاجاند ، نه به دانستن حقايق . و صحابه دانسته بودند ، سؤال نكردند الا به چيزى كه محتاج بودند از احكام شريعت . روزى يكى نوآمده بود و سؤالها مىكرد ، و در سؤال مبالغت مىنمود . پيغمبر برنجيد فرمود :
« بعثت لبيان الاحكام لا لبيان الحقيقة »
، مرا از جهت بيان احكام فرستادهاند ، نه از جهت بيان حقايق .
( 11 ) از خدمت بسيار بزرگان زيركان شنيدهام كه مىفرمودند كه هركه به اين منزل هشتم عمل كند ، و سخن اهل منزل هشتم را عزيز دارد ، و مقصد و مقصود سالكان شناسد ، در دنيا و آخرت رستگار بود
تمام شد منزل هشتم و الحمد اللّه ربّ العالمين
مجموعه رسائل ( كتاب الإنسان الكامل ) ( فارسى ) — صفحة 412
مساهمون: عزيز الدين النسفي
ص٤١٢