« اى پيامبر خدا ! خداوند مرا با هديهاى به سوى شما فرستاده است كه به كسى قبل از شما آن را عطا نكرده است . پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : آن هديه چيست ؟ جبرئيل گفت : شكيبايى و بهتر از آن . پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : بهتر از آن چيست ؟ جبرئيل گفت : خشنودى و بهتر از آن . حضرت فرمود : بهتر از آن چيست ؟ جبرئيل گفت : زهد و بهتر از آن . حضرت فرمود : بهتر از آن چيست ؟ جبرئيل گفت : اخلاص و بهتر از آن . حضرت فرمود : بهتر از آن چيست ؟ جبرئيل گفت : يقين و بهتر از آن . حضرت فرمود : بهتر از آن چيست ؟ جبرئيل گفت : نردبانى كه با آن مىتوان به سوى آنها بالا رفت ، توكّل بر خداوند است . پيامبر فرمود : گفتم : توكّل بر خدا چيست ؟ جبرئيل گفت : دانستن اينكه مخلوق ضرر نرساند و نفع ندهد و عطا نكند و منع ننمايد و نااميدى از خلق . پس زمانيكه بندهاى چنين شد ، براى كسى جز خداوند عمل نكند و جز از خداوند ، اميد و ترس نداشته باشد و به كسى غير از خداوند طمع نبندد پس اين همان توكّل است . گفتم : اى جبرئيل ! پس تفسير شكيبايى چيست ؟ جبرئيل گفت : اين كه در سختى صبر كنى چنان كه در فراخى صبر مىكنى ، و در ندارى صبر كنى چنان كه در دارائى صبر مىكنى و در بلا صبر كنى چنانچه در عافيت صبر مىكنى . پس مؤمن از حال خود در نزد مخلوق و از آن بلا و مصيبتى كه برايش رسيده است شكايت نمىكند . گفتم : تفسير قناعت چيست ؟ جبرئيل گفت : مؤمن قانع مىشود به آنچه از دنيا برايش برسد ، قناعت كند به اندك و شكر نمايد به اندك . گفتم : تفسير خشنودى چيست ؟ گفت : خشنود كسى است كه به آقايش ناخشنودى نكند چه از دنيا بهرهمند شود يا نشود ، و براى خود به عمل كم راضى نشود .
گفتم : اى جبرئيل تفسير زهد چيست ؟ جبرئيل گفت : زاهد دوست مىدارد كسى را كه آفريدگارش او را دوست مىدارد ، و دشمن مىدارد كسى را كه آفريدگارش او را دشمن مىدارد ، حلال دنيا را برخود سخت مىگيرد و به حرام دنيا اصلًا التفات ندارد ، همانا در حلال دنيا حساب و در حرام آن عقاب است . او بر همهء مسلمانان رحم مىكند چنان كه بر خود رحم مىكند ، و از سخن ( بيهوده ) دورى مىكند چنان كه از مردارى كه گندش شدّت يافته باشد دورى
احكام جهاد (فارسى) — صفحة 26
مساهمون: دانش
ص٢٦