بهم و لكن أنزلهم على حكمكم ثمّ اقض فيهم بعد ما شئتم ، فإنّكم إن أنزلتموهم على حكم اللَّه لم تدروا تصيبوا حكم اللَّه فيهم أم لا ، وإذا حاصرتم أهل حصن فإن آذنوك على أن تنزلهم على ذمّة اللَّه وذمّة رسوله ، فلا تنزلهم و لكن أنزلهم على ذممكم وذمم آبائكم واخوانكم ، فإنّكم إن تخفروا ذممكم وذمم آبائكم واخوانكم كان أيسر عليكم يوم القيامة من أن تخفروا ذمّة اللَّه ورسوله صلى الله عليه و آله » « 1 » .
« پيامبر خدا وقتى براى سريهاى ( گروهى از رزمندگان كه خود آنحضرت همراه آنان نبود ) اميرى را از سوى خود برمىگزيد ، او را در خصوص خودش و همهء اصحابش ، به تقواى الهى امر مىكرد و سپس مىفرمود :
بنام خدا و در راه خدا جنگ كنيد . با كسى بجنگيد كه به خدا كفر ورزيده است . پيمان شكنى نكنيد ، كينهجويى نكنيد ، مثله ننماييد ، كودك را نكشيد و نيز كسى را كه از دنيا بريده و به بلنديها پناه برده است ، نكشيد . نخلها را آتش نزنيد و در آب هم غرق نكنيد ، درخت ميوهدار را قطع نكنيد ، كشتزارها را آتش نزنيد ، چون نمىدانيد شايد به آن احتياج پيدا كرديد ، حيوانات حلال گوشت را هم نكشيد مگر آن مقدارى را كه براى خوردن نياز داريد . وقتى با دشمنان مسلمين روبرو شديد ، آنان را به يكى از سه چيز فرابخوانيد ، اگر اجابت كردند ، از آنان بپذيريد و درگذريد : اوّل به اسلام دعوت كنيد پس اگر اسلام آوردند ، از آنها قبول كنيد و درگذريد . دوم اينكه بعداز اسلام دعوت به هجرت كنيد پس اگر بجا آوردند قبول كنيد و درگذريد ، و اگر از مهاجرت امتناع ورزيدند و سرزمين خود را برگزيدند و از ورود به دارالهجرة ابا ورزيدند ، آنان به منزلهء باديهنشينان مؤمنين خواهند بود ، و حكم آنان بر اينها هم جارى مىشود ، در في و قسمت بيتالمال سهمى ندارند مگر اينكه در راه خدا هجرت نمايند .
اگر هر دو را نپذيرفتند ، آنان را به دادن جزيه فرابخوانيد پس اگر جزيه دادند ، قبول كنيد و از جنگ دست نگهداريد و اگر امتناع ورزيدند ، در جنگ با آنان از خدا كمك بخواه و حق جهاد در راه خدا را ادا نما ، و اگر اهل قلعهاى را به محاصره درآوردى ، پس آنها از تو
هامش
( 1 ) - وسائل الشيعه ، ج 11 ، باب 15 ، ص 43 - 44 ، حديث 3 .