« بايد از شما گروهى باشد كه دعوت به خير و امر به معروف و نهى از منكر مىكنند . »
اين آيه خاص است نه عام و همچنين قول خداوند :
« از ميان قوم موسى ، گروهى است كه به حق هدايت مىكنند . »
خداوند فرمود : « از قوم موسى » نه « بر همهء امّت موسى » يا « بر همهء قوم موسى » در حالى كه آنان در آن زمان ، امّتهاى متعدّد بودند و كلمهء امّت ، يك نفر و بالاتر را شامل مىشود چنان كه خداوند فرموده است : « ابراهيم ( به تنهايى ) امّتى بود مطيع فرمان خدا . . . »
« امّا كسى كه نيرو و قدرت ندارد و كسى از او حرف شنوى ندارد ، بر او حرجى نيست يعنى امر به معروف و نهى از منكر بر او واجب نيست . »
مسعده مىگويد : از امام صادق شنيدم كه در جواب كسى كه از حديث پيامبر خدا :
« إنّ أفضلَ الجهاد كلمة عدل عند إمامٍ جائرٍ »
پرسيده بود و معناى آن را خواسته بود ، فرمود :
« هذا على أن يأمره بعد معرفته وهو مع ذلك يقبل منه ، وإلّا فلا » « 1 » .
« اين سخن دربارهء كسى است كه شناخت به معروف داشته باشد و بعد امر كند و همچنين آن طرف مقابل هم از او بپذيرد و بشنود و گرنه واجب نيست . »
3 - ابان بن تغلب مىگويد : امام صادق عليه السلام فرمود :
« كان المسيح عليه السلام يقول : لا تحدّثوا بالحكمة غير أهلها فتجهلوا ، ولا تمنعوها أهلها فتأثموا ، و ليكن أحدكم بمنزلة الطبيب المداوي إن رأى موضعاً لدوائه وإلّا أمسك » « 2 » .
« مسيح عليه السلام مىفرمود : در زمينهء حكمت با غير اهلش سخن نگوييد و گرنه گرفتار
هامش
( 1 ) - وسائل الشيعه ، ج 11 ، باب 2 ، ص 400 ، حديث 1 .
( 2 ) - همان ، ص 401 ، حديث 5 .