تفصيل احكام
بر انسان واجب است كه با استفاده از نيرويى كه خدا به او داده ، احكام دين را برپا بدارد ، و در برابر هر كسى كه مانع او دراين راه شود مبارزه كند هر چند كه پدر و مادر او يا برادرانش يا همسر يا طايفه و يا قوم او باشد . در سطور ذيل اين شاخههاى جهاد را شرح مىدهيم :
الف - پدر و مادر بين جهاد و احسان
كودك در آغوش خانوادهاش تربيت مىشود ، خانواده را ، زمينهء آماده و مناسبى براى رشد استعدادها ، شايستگىها تثبيت خصلتها و عادتهاى خود مىيابد ، و از محيط خانواده است كه او زبان ، فرهنگ و تجربيات تمدّن بشرى را فرامىگيرد . امّا هنگاميكه به بلوغ و سنّ رشد مىرسد و خداوند به او عقل و حكمت مىبخشد ، افقهاى جديدى از زندگى بر روى او باز مىشود و چهبسا ممكن است به سوى يك رسالت اصلاحگرانهاى كه قبلًا در محيط خانواده براى او معهود نبوده است ، دعوت شود ، دراين جا است كه اوّلين فصل از مبارزه و كشمكش در زندگى او براى اصلاح و دگرگونى آغاز مىگردد ، و او با معادلهء دشوارى مواجه مىشود ؛ از يكسو احساس مىكند كه بايد نسبت به حقوق خانواده وفادار بماند ، و از سوى ديگر اهداف ، آرمانها و آموزههاى نو او را به سوى خود مىخواند . قرآن كريم اين معادله را چنين حل مىكند :
قرآن فرزندان را به احسان و نيكى به والدين و آراسته شدن به بالاترين مراتب اخلاق در رفتار با آنان و آزار نرساندن به پدر و مادر حتّى با گفتن « افّ » ، سفارش مىكند ولى از پرستش و تسليم مطلق در برابر آنان وشرك