كلبيّ گفت : چون مؤمنان گفتند ما اگر بدانيم كه كدام عمل است كه خداى دوستتر دارد آن عمل بر دست داشتمانى ( 1 ) و از آن تعدّى نكردمانى ( 2 ) خداى تعالى اين آيت فرستاد : * ( هَلْ أَدُلُّكُمْ عَلى تِجارَةٍ تُنْجِيكُمْ مِنْ عَذابٍ أَلِيمٍ ) * ، ( 3 ) .
مدّتى بر اين بماندند و بيان نبود ( 4 ) مسلمانان مىگفتند : كاشكى ما دانستمانى كه آن چيست تا به جان و مال بخريدمانى . چون وقت در آمد و غزات احد پيش آمد و وقت حاجت بود خداى تعالى بيان كرد ، [ گفت ] ( 5 ) : * ( تُؤْمِنُونَ بِاللَّه وَرَسُولِه وَتُجاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّه بِأَمْوالِكُمْ وَأَنْفُسِكُمْ ) * ، - الآية . آنگه چون در كارزار ( 6 ) شدند بگريختند و بنايستادند ( 7 ) ، خداى تعالى اين آيت فرستاد و گفت : چرا چيزى مىگوييد كه نكنيد .
محمّد بن كعب گفت : چون خداى تعالى پيغمبر را باز نمود ثواب شهيدان بدر ، صاحبه گفتند : اگر ديگر باره قتالى باشد و غزايى ما بذل و سعى كنيم و افراغ جهد . چون روز احد بود بگريختند [ و پيغمبر را رها كردند ] ( 8 ) تا دندان مبارك آن حضرت شهيد شد ( 9 ) و سنگ بر روى ايشان زدند و زره در روى مبارك او شكستند ( 10 ) ، خداى تعالى به تعبير ايشان اين آيت فرستاد .
سعيد بن المسيّب گفت : سبب نزول آيت آن بود كه مردى بود مشرك ، مسلمانان را و رسول را - صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم - تعرّض كردى به زبان . روز
هامش
( 1 ) . آد ، كا ، گا : بر دست داريم .
( 2 ) . آد ، كا ، گا : تعدّى نكنيم .
( 3 ) . سورهء صف ( 61 ) آيهء 10 .
( 4 ) . آد ، كا ، گا و .
( 8 - 5 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها افزوده شد .
( 6 ) . آد : كالزار .
( 7 ) . اساس : بنه ايستادند / بنايستادند ، آد و ديگر نسخه بدلها : نه ايستادند / نايستادند .
( 9 ) . آد ، كا : دندانش بشكستند .
( 10 ) . آد ، كا : در روى او شكسته شد .