را ، به روى در آيند به سجده و تسبيح كنند به حمد و شكر من ، و استكبار نكنند و استنكاف ندارند از آن . و بنزديك اصحاب ما اين جايگاه سجدهء واجب است بر خواننده و مستمع ، امّا سامع بر او واجب نيست سجده .
* ( تَتَجافى جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضاجِعِ ) * ، آنگه گفت : از صفت ايشان اين بود [ 233 - ر ] كه ، پهلوهاى ايشان بر بستر نيارامد . و « تجافى ( 1 ) » تفاعل باشد از جفا ، و آن نبوّ ( 2 ) و ارتفاع باشد ، بقول العرب : جاف ظهرك عن الجدار ، و جفت عينه من الغمض ، اذا لم تنم .
مالك دينار گفت : از انس مالك پرسيدم اين آيت و گفتم كه بودند آنان كه پهلوها از بستر برداشتند ، و چه بود عبادت ايشان ؟ گفت : جماعتى از اصحاب رسول در ( 3 ) ميان نماز شام و خفتن نماز كردند ، آيت در حقّ ايشان آمد .
عبد اللَّه عمر گفت : رسول - صلَّى اللَّه عليه و على آله - گفت : هر كه او تعقيب كند ( 4 ) ميان نماز شام و خفتن ، خداى تعالى براى او دو كوشك بنا كند در بهشت هر يكى يك ساله راه ، و در او چندان درختان ميوه باشد كه اگر اهل دنيا از مشرق تا به مغرب حاضر آيند ايشان را كفايت باشد ، و آن نماز تائبان باشد ، و آن را ساعت غفلت گويند . و از جملهء دعاى مستجاب كه آن را رد نكنند دعايى بود كه ميان نماز شام و خفتن كنند .
هشام بن سالم روايت كند ( 5 ) از صادق - عليه السّلام - كه او گفت : هر كه او ميان نماز شام و خفتن دو ركعت نماز كند ( 6 ) ، در ركعت اوّل « الحمد » بخواند ، و ( 7 ) : وَذَا النُّونِ إِذْ ذَهَبَ مُغاضِباً ( 8 ) . . . ، الى قوله : . . . وَكَذلِكَ نُنْجِي الْمُؤْمِنِينَ ( 9 ) . و در دوم ( 10 ) ، الحمد ( 11 ) ، وَعِنْدَه مَفاتِحُ الْغَيْبِ ( 12 ) . . . ، تا به آخر آيت . آنگه دست به قنوت بردارد و
هامش
( 1 ) . آج ، لب : تتجافى .
( 2 ) . همهء نسخه بدلها بجز كا : نموّ .
( 3 ) . همهء نسخه بدلها بجز كا : از .
( 4 ) . همهء نسخه بدلها : خواند .
( 5 ) . همهء نسخه بدلها : كرد .
( 6 ) . آج ، لب و .
( 11 - 7 ) . همهء نسخه بدلها بجز كا اين آيت .
( 8 ) . سورهء انبيا ( 21 ) آيهء 87 .
( 9 ) . سورهء انبيا ( 21 ) آيهء 88 .
( 10 ) . مش : دويم .
( 12 ) . سورهء انعام ( 6 ) آيهء 59 .