* ( وَحِينَ تُصْبِحُونَ ) * ، نماز بامداد . * ( وَعَشِيًّا ) * ، نماز خفتن . * ( وَحِينَ تُظْهِرُونَ ] ) * ( 1 ) نماز پيشين ، يقال : اصبح و امسى و اضحى و اظهر اذا دخل فى الصّباح و المساء و الضّحى و الظَّهيرة ( 2 ) .
نافع بن الازرق پرسيد عبد اللَّه عبّاس را ، گفت ( 3 ) : ذكر پنج نماز در قرآن هست در هيچ آيت ؟ گفت : بلى في قوله : * ( فَسُبْحانَ اللَّه حِينَ تُمْسُونَ وَحِينَ تُصْبِحُونَ ) * ، الى قوله : * ( وَحِينَ تُظْهِرُونَ ) * .
عبد اللَّه عبّاس روايت كرد از رسول - صلَّى اللَّه عليه و على آله - كه او گفت : هر كه بامداد و شبانگاه بگويد : * ( فَسُبْحانَ اللَّه حِينَ تُمْسُونَ ) * - الى قوله : * ( وَكَذلِكَ تُخْرَجُونَ ) * ، اين گفتار تلافى و تدارك هر عبادت باشد كه او را در اين روز و آن شب فايت شود ، مراد سنن و نوافل و تسبيحات و نوافل ( 4 ) است .
عبد اللَّه عبّاس روايت كرد از رسول - صلَّى اللَّه عليه و على آله - كه او گفت : هر كه اين آيات و آخر سورة و الصّافات در عقب هر نماز فريضهاى بخواند ، خداى تعالى بنويسد او را از حسنات عدد ستارهء آسمان و قطرهء باران و برگ درختان و عدد خاك زمين ، و چون بميرد او را به عدد هر حسنه ده حسنه بنويسند ( 5 ) .
انس مالك روايت كند از رسول - صلَّى اللَّه عليه و على آله - كه ( 6 ) گفت : هر كه خواهد كه او را فرداى قيامت ( 7 ) به كيل تمامتر دهند ، بايد تا بگويد : * ( فَسُبْحانَ اللَّه حِينَ تُمْسُونَ وَحِينَ تُصْبِحُونَ ) * - الى قوله : وَكَذلِكَ تُخْرَجُونَ . . . سُبْحانَ رَبِّكَ رَبِّ الْعِزَّةِ عَمَّا يَصِفُونَ ( 8 ) - تا به آخر سورت .
ضحّاك روايت كرد كه : هر كه اين آيات بخواند ، ثواب او برابر ثواب آن كس باشد كه دويست برده آزاد كرده باشد از فرزندان اسماعيل . كعب الاحبار گفت : هر كه اين آيت بخواند ، چون در روز آيد و در شب ، هيچ خير ( 9 ) از او فايت نشود ، و هيچ شرّ او
هامش
( 1 ) . اساس : ندارد ، از آط ، افزوده شد .
( 2 ) . همهء نسخه بدلها بجز كا : و الظَّهر .
( 3 ) . آج ، لب : كه .
( 4 ) . همهء نسخه بدلها ، بجز آل : دعوات .
( 5 ) . آط ، آب ، آج ، لب ، آز ، مش دو روايت اخير از قول ابن عبّاس را مقدّم مؤخّر آوردهاند .
( 6 ) . همهء نسخه بدلها او .
( 7 ) . آب ، آز جزا و ثواب ، آط : فردا دقيامت .
( 8 ) . سورهء صافّات ( 37 ) آيهء 180 .
( 9 ) . آط ، آب ، مش : چيز .