راست به دست آرد و اختيار ايمان و طاعت كند ، براى خود كند ، و هر كه گمراه شود ضلال او بر او باشد ، يعنى نفع و ثواب طاعت او به كسى ديگر ندهند ، و مضرّت و عقاب معصيت او بر كسى ديگر ننهند . * ( فَقُلْ إِنَّما أَنَا مِنَ الْمُنْذِرِينَ ) * ، بگو كه من از جملهء واعظان و ترسانندگانم . بر من بيشتر از اعذار و انذار نيست ، گفتند ( 1 ) : اين آيت به آيت قتال منسوخ است .
* ( وَقُلِ الْحَمْدُ لِلَّه ) * ، و بگو كه سپاس خداى را . ( سنريكم اياته فتعرفونها ) ، آيات خود با شما نمايد ، و شما آن را بشناسى . گفتند : يعنى روز بدر ، و نظيره قوله :
سَأُرِيكُمْ ( 2 ) آياتِي فَلا تَسْتَعْجِلُونِ ( 3 ) .
مجاهد گفت : من آيات خود با شما نمايم در تنهاى ( 4 ) شما ، و در آسمان و زمين ، و احوال و ارزاق شما ، نظيره قوله : سَنُرِيهِمْ آياتِنا فِي الآفاقِ وَفِي أَنْفُسِهِمْ ( 5 ) .
* ( وَما رَبُّكَ بِغافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ ) * ( 6 ) * ( ) * ، و خداى تو غافل نيست از آنچه اينان مىكنند . و مورد آيت ، مورد تهديد و وعيد است ، يعنى تا جزا دهد هر يكى را بر وفق عمل او ( 7 ) .
هامش
( 1 ) . كا كه .
( 2 ) . چاپ شعرانى ( 8 / 430 ) : سيريكم .
( 3 ) . سورهء انبيا ( 21 ) آيهء 37 .
( 4 ) . آج ، لب ، آل ، كا : تنهايى .
( 5 ) . سورهء فصّلت ( 41 ) آيهء 53 .
( 6 ) . آط و ديگر نسخه بدلها : يعلمون ، كه ترجمهء آن هم در تمام موارد با همين قراءت سازگارست .
( 7 ) . كا ان خيرا . فخير و ان شرّا فشر و اللَّه اعلم بمراده ، تمّت بعون اللَّه تعالى يوم الجمعة رابع عشر من شهر الصّفر ختم بالخير . و الظفر الكاتب الحقير . ابن محمّد صالح نبىّ التونى سنه 175 .