بدين گونه سمرقند را احاطه كردند در حالى كه در آن شهر پنجاه هزار سرباز جنگى خوارزمى وجود داشت .
اما تودهء مردم سمرقند از بسيارى به شمار در نمىآمدند .
دليران سمرقند و پيادگانى كه چابكى و توانائى داشتند ، براى نبرد با مغولان از شهر بيرون شدند .
ولى از لشكريان خوارزم ، هيچ كس با مردم سمرقند بيرون نرفت از بس كه خوف آن ملعونان به دلهاى ايشان راه يافته بود .
پيادگان سمرقند در بيرون شهر به جنگ با مغولان پرداختند و مغولان كم كم عقبنشينى كردند و اهل شهر نيز دلير شدند و پيش رفتند به گمان اين كه بر آنان چيره شوند .
ولى آن كافران در راهشان كمين نهاده بودند و همين كه از آن كمينگاه گذشتند ، بر آنها تاختند و ميان آنها و شهر سمرقند حائل شدند .
باقى مغولان هم كه نخست پيكار را آغاز كرده و براى فريب مردم شهر به جنگ و گريز پرداخته بودند ، ناگهان برگشتند .
بدين گونه مردم سمرقند را مغولان در ميان گرفتند چنان كه از مغولان از هر سو به روى ايشان شمشير كشيدند .
هيچ كس جان بدر نبرد . همه تا آخرين نفر شربت شهادت چشيدند . خداوند از ايشان خرسند باد اين كشتهشدگان ، به طورى كه مىگفتند ، هفتاد هزار تن بودند .
باقى سپاهيان و مردم سمرقند كه چنين ديدند روحيهء خود
الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي ) — صفحة 145
مساهمون: ابن الأثير
ص١٤٥