انداختن گرفتند ، همه تيرها به آب فرو شد مگر تير زكريّا كه بر سر آب بماند .
سدّى گفت : تيرها در آب انداختند ، همه آب ببرد مگر تير زكريّا كه بر سر آب ايستاده بماند . چون حال چنين بود ، دست بداشتند و او را به زكريّا تسليم كردند .
و الكافل و الكفيل واحد يقال : كفل فلان لفلان بكذا و تكفّل به ، قال الشّاعر :
فهو ( 1 ) لضلال الهوامي ( 2 ) كافل
و حجّت آنان كه به تخفيف خواندند ، قوله تعالى : أَيُّهُمْ يَكْفُلُ مَرْيَمَ ( 3 ) ، و قوله تعالى ( 4 ) : هَلْ أَدُلُّكُمْ عَلى أَهْلِ بَيْتٍ يَكْفُلُونَه لَكُمْ ( 5 ) . و به يك روايت از ابن كثير آمد :
« و كفلها » بكسر الفاء قياسا على ضمن فهو كفيل و ضمين ، چنان كه سمع فهو سميع ، و علم فهو عليم ، و كفل فهو كافل قياسا على نظيره : قتل فهو قاتل .
و در مصحف عبد اللَّه مسعود هست ( 6 ) : و اكفلها زكريا ، نظيره قوله ( 7 ) : فَقالَ أَكْفِلْنِيها وَعَزَّنِي فِي الْخِطابِ ( 8 ) .
و زكريّا - عليه السلام - پيغمبرى ( 9 ) بود معروف ، و هو زكريّا بن آذر بن مسلم بن صدوق ( 10 ) من اولاد سليمان بن داودند - عليهما السلام .
و « زكريّا » به قصر لغت است ، و آن قراءت حمزه و كسائى و خلف و حفص است ، و به مدّ قراءت قرّاء است .
زكريّا او را به ( 11 ) خانه برد و به خاله او سپرد و دايه ( 12 ) بگرفت تا شير مىداد او را .
چون بزرگ شد و بالغ گشت براى او محرابى بنا كرد ، يعنى صومعه ( 13 ) ، و در آن بر بالاى كرد چنان كه جز به نردبان بر او نشايستى شدن ( 14 ) - چنان كه در خانه كعبه هست .
هامش
( 1 ) . دب ، آج ، لب ، مر : هو .
( 2 ) . كذا : در اساس و همه نسخه بدلها : تفسير طبرى ( 3 / 242 ) : الهوافى ، و قد روى : الهوام .
( 3 ) . سوره آل عمران ( 3 ) آيه 44 .
( 4 ) . دب ، آج ، لب جلّ جلاله .
( 5 ) . سوره قصص ( 28 ) آيه 12 .
( 6 ) . اساس : است ، با توجّه به وز و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد .
( 7 ) . دب ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر تعالى .
( 8 ) . سوره ص ( 38 ) آيه 23 .
( 9 ) . وز ، دب : پيغامبرى .
( 10 ) . دب ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر : صدوف .
( 11 ) . وز : با .
( 12 ) . فق : دايه / دايه اى .
( 13 ) . فق : صومعه / صومعه اى .
( 14 ) . دب ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر : نتوانستند شدن .