ايشان گفتند : ما اينها را به دوستى خدا مىپرستيم : لِيُقَرِّبُونا إِلَى اللَّه زُلْفى ( 1 ) . . . ، تا ما را به خدا نزديك گردانند ، خداى تعالى اين آيت فرستاد [ و ] ( 2 ) گفت : اگر شما طلب چيزى مىكنيد ( 3 ) كه شما را به خداى نزديك گرداند ، متابعت من كنيد ( 4 ) تا خداى تعالى شما را دوست دارد كه من اوليترم به تعظيم از اين اصنام كه من رسول خدايم .
ابو صالح گفت از عبد اللَّه عبّاس كه : آيت در جهودان آمد ، چون گفتند : نَحْنُ أَبْناءُ اللَّه وَأَحِبَّاؤُه ( 5 ) . . . ، خداى تعالى اين آيت فرستاد و گفت : اگر در اين دعوى راستى گيريد ( 6 ) متابعت رسول من مىكنيد ( 7 ) . رسول - عليه السلام - آيت ( 8 ) بر جهودان خواند ، ابا كردند .
محمّد بن جعفر بن الزّبير گفت : آيت در ترسايان نجران آمد كه ايشان گفتند :
ما عيسى را كه مىپرستيم و تعظيم مىكنيم ، براى دوستى خداى مىكنيم ، خداى تعالى اين آيت فرستاد كه : اگر عيسى را براى دوستى من - على زعمكم - عبادت مىكنيد ( 9 ) ، رسول مرا كه محمّد است متابعت كنيد ( 10 ) . رسول - عليه السلام - اين آيت برايشان خواند .
عبد اللَّه ابى سلول منافق اصحابش را گفت : نبينيد ( 11 ) كه محمّد دوستى خود چون دوستى خداى مىدارد ، و ما را مىفرمايد كه : او را همچنان دوست داريم كه ترسايان عيسى را ! خداى تعالى به جواب ايشان اين آيت فرستاد : * ( قُلْ أَطِيعُوا اللَّه وَالرَّسُولَ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّ اللَّه لا يُحِبُّ الْكافِرِينَ ) * .
بدان كه محبّت از باب ارادت باشد ( 12 ) ، ارادتى باشد متعلَّق به نفع غيرى يا تعظيم ( 13 ) او ، و معنى محبّت او ( 14 ) خداى را تعالى اراده طاعت و فرمانبردارى او باشد ،
هامش
( 1 ) . سوره زمر ( 39 ) آيه 3 .
( 2 ) . اساس : ندارد : با توجّه به وز و ديگر نسخه بدلها افزوده شد .
( 3 ) . دب ، آج ، لب ، فق : مىكنى .
( 4 ) . دب : كنى .
( 5 ) . سوره مائده ( 5 ) آيه 18 .
( 6 ) . دب : راستى گرى ، آج ، فق : راستى گيرى ، لب : راستى كنى و گيرى .
( 7 ) . دب ، آج ، لب : رسول من كنى .
( 8 ) . دب : اين آيت .
( 9 ) . دب ، آج ، لب ، فق : مىكنى / مىكنيد .
( 10 ) . دب ، آج ، لب ، فق : كنى / كنيد .
( 11 ) . دب ، آج ، لب ، فق : نبينى / نبينيد .
( 12 ) . دب ، مب ، مر : ندارد .
( 13 ) . دب : بتعظيم .
( 14 ) . آج ، لب ، فق : يعنى محبّت ما .