تخطي إلى المحتوى الرئيسي

رسائل فقهى ( فارسي ) — صفحة 132

مساهمون:

ص١٣٢

8 - مباشرت كامل

سارق بايد به جميع اركان تشكيل دهنده ، مباشرت كرده باشد به اين معنى كه مثلا : اگر كسى حرز را بشكند و ديگرى مال را بربايد حد از هر دو ساقط است .

9 - نبودن عنوان فريب

ربودن مال با فريب دادن صاحب آن سرقت نيست . بلكه مشمول ساير عناوين جزايى است .

10 - عدم عنوان ابوّت

ربودن پدر از مال فرزند خويش موجب حد نيست به خلاف عكس .

11 - علم به حكم و موضوع

سارق بايد عالم به حكم و موضوع سرقت بوده باشد و از اين روى اگر مالى بربايد به گمان اين كه سرقت نيست و يا مفهوم سرقت را در يابد ولى به حكم يعنى مجازات خاص جاهل باشد ، حد ساقط است . تبصره - اين اصل يكى از وجوه امتياز و اعتلاء نظام حقوقى اسلام است در مقابل اكثر ساير مكاتب كه « جهل به قانون را رافع مجازات نمىدانند » . البته جهلى كه رافع مسئوليت است بايد مبتنى بر تقصير فردى نباشد يعنى مستند بوده باشد بر وضع فرهنگى و اجتماعى عام كه احراز آن به عهده تشخيص حاكم است .

12 - تحقق مادى سرقت

آن چه كه موجب ثبوت حد مىشود تحقق مادى عنوان سرقت است و بدين گونه اگر مجرم به قصد سرقت مبادرت به ربودن مالى كند ، و ليكن برخى از شرايط موجود نباشد مثل اين كه مال در حرز نباشد حد ساقط است . تبصره - اين عنوان در مقابل دو عنصر ديگر تحقق جرم ، يعنى عنصر معنوى و قانونى ، يكى از شرايط است نه به اعتبار كلى . تكميل - در باب قصد سرقت و اقدام به آن با نظر به نفس عملى كه واقع مىشود