سؤال :
هنگامى كه قصاص قاتل مشروط به رد فاضل دية از سوى اولياى دم باشد ،
بفرماييد :
الف ) فاضل دية حق چه كسى است ؟ ( قاتل يا ورثه وى )
ب ) در صورتي كه حق قاتل باشد آيا مىتواند از حق خويش گذشت كند ؟
ج ) آيا انگيزه قاتل در حكم فوق تأثيرى دارد ؟ ( مثل محروم كردن ورثه از دية يا
خروج از بلا تكليفي ونجات از زندان ، يا هنگامى كه اولياى دم به دليل اعسار قادر به
پرداخت فاضل دية نيستند واز طرف ديگر نه حاضر به دريافت دية هستند ونه
قاتل را عفو مىكنند . )
جواب :
( باسمه جلت أسمائه )
الف ) در روايات فاضل دية دستور داده شده است ، كه به أهل قاتل داده شود ، نه
خود أو ظاهر اين است كه آن هم مانند أصل دية مال وراث است .
ب ) بنابر اين گذشت أو مانند گذشت از أصل دية است كه در زمان حيات چون ملك
أو نيست نمىتواند گذشت كند .
بلى مىتواند كه وصيت كند كه گذشت بشود ، بعد از موت كه چنانچه كمتر از ثلث
مال أو باشد نافذ ، والا موقوف بر اجازه ورثه است .
ج ) در اين حكم انگيزه قاتل هر چه باشد تأثير ندارد . والله العالم
( تاريخ جواب استفتاء : 21 ربيع الثاني 1420 )
استفتاءات قوه قضائيه ( فارسي ) — صفحة 128
مساهمون: السيد محمد صادق الروحاني
ص١٢٨