سؤال :
در موارد پرداخت فاضل دية ; چنانچه اولياى دم على رغم اصرار بر قصاص ،
قدرت پرداخت فاضل دية را نداشته باشند واز طرفي به طور عادى نيز اميدى به
تمكن آنان در آينده نباشد ، بفرماييد :
الف ) آيا در اين گونه موارد قصاص به طور قهري به دية تبديل مىشود ؟
ب ) چنانچه پاسخ منفى است ، در شرايطى كه عدم قصاص يا تأخير آن به
مصلحت نباشد وچه بسا عوارض سياسي واجتماعي شديدي در برداشته باشد ، آيا
مىتوان فاضل دية را از بيت المال پرداخت وحكم قصاص را اجرا نمود ؟
ج ) در فرض مسأله آيا مىتوان بدون رد فاضل دية قصاص را اجرا نمود وفاضل
دية به عنوان دين ، بر ذمه ولى دم باقي بماند ؟
د ) اگر ( آن گونه كه برخى از فقها مىفرمايند ) در اين گونه موارد ، وظيفة ، صبر
كردن تا زمان ايسار ولى دم است ، در مواردى كه ممكن است انتظار قصاص سال ها
به طول بكشد واين امر براي قاتل وخانواده وى موجب عسر وحرج گردد ، تكليف
چيست ؟
جواب :
( باسمه جلت أسمائه )
در موارد پرداخت فاضل دية مانند آن كه مردى زنى را بكشند ، أولياء دم مخيرند
بين قصاص ، وپرداخت فاضل دية ، وبين قبول دية كامله زن كه نصف دية مرد است .
استفتاءات قوه قضائيه ( فارسي ) — صفحة 130
مساهمون: السيد محمد صادق الروحاني
ص١٣٠