بشر مثل خودمان ايمان بياوريم حال آنكه قوم اينها بردگان مااند . على هذا شكى در كافر حربى بودن آنها نمىماند .
وانگهى آيه * ( فَوَجَدَ فِيها رَجُلَيْنِ يَقْتَتِلانِ ) * قصص : 15 ظهورش آنست كه هر دو ميخواستند همديگر را بكشند ، بنظرم قبطى ميخواسته اسرائيلى را بكشد او هم ميخواسته از خود دفاع كند هر چند بقتل مصرى تمام شود ، در اين صورت قتل مصرى براى دفاع از اسرائيلى اشكال نداشته در صورتى كه دفاع بدون قتل مقدور نبود . اين دو وجه در صورتى است كه قتل را عمدى بگيريم . ولى قتل مصرى غير عمدى بود و موسى نميدانست كه مشت كار قبطى را تمام خواهد كرد ظهور * ( فَوَكَزَه مُوسى فَقَضى عَلَيْه قالَ هذا مِنْ عَمَلِ الشَّيْطانِ ) * قصص : 15 در آنست كه موسى از اين اتّفاق دلخوش نبوده است لفظ « هذا » ظاهرا اشاره بمنازعهء آن دو نفر است يعنى اين كاريكه ميكردند كار شيطانى است مرا نيز به زحمت انداخت و اينكه موسى پس از آنواقعه گفت : * ( رَبِّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي فَاغْفِرْ لِي فَغَفَرَ لَه ) * قصص : 16 مرادش آن نيست كه خدايا من گناه كردم و مستحقّ عذاب شدم بلكه ظاهرا نظرش به وضع روز بود كه خدايا من خودم را به زحمت انداختم فرعون اين كار را ناديده نخواهد گرفت براى من چارهاى پيش آور .
بنا بر اين * ( « فَغَفَرَ لَه » ) * همان بود كه بتوفيق خدا از مصر فرار كرد و نجات يافت ، در جاى ديگر ميخوانيم كه خدا اين كار را بموسى منّت نهاده و ميفرمايد : * ( وَقَتَلْتَ نَفْساً فَنَجَّيْناكَ مِنَ الْغَمِّ ) * طه : 40 اگر قتل مصرى گناه بود ميبايست بفرمايد : نفسى را كشتى و مستحق عقوبت شدى - و باز مىبينيم كه موسى در موقع مناجات ميگويد : آنها مرا دربارهء قتل مصرى گناهكار ميدانند نه اينكه بگويد : من گناهكار شدهام * ( رَبِّ إِنِّي قَتَلْتُ مِنْهُمْ نَفْساً فَأَخافُ أَنْ يَقْتُلُونِ ) * قصص : 33 در جاى ديگر گفته : * ( وَلَهُمْ عَلَيَّ ذَنْبٌ ) *
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 317
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص٣١٧