ايران صورت گرفته كه براى اصلاح امر « ماد » لشكر كشى كرده است سرزمين « ماد » در شمال پارس قرار داشت و حدود آن بكوههاى شمال كه متّصل بدرياى خزر و درياى سياه ميشوند ميرسيد ، اين نواحى بعدها به قفقاز و باصطلاح پارسيان « كوه قاف » موسوم گشت .
كوهستان قفقاز فعلى در اين سلسله كوهها وجود دارد ، در اين حمله كوروش به نزديك رودى رسيد و در كنار آن اردو زد ، اقوام اين منطقه از دست قومى بنام « يأجوج و مأجوج » بكوروش شكايت كردند او دستور داد سدّى آهنين در محليكه غارتگران از آن ميگذشتند ساختند و بدين وسيله از تاخت و تاز آنها جلوگيرى شد .
اگر بنقشه نگاه كنيم : آسياى غربى پائين درياى خزر وجود دارد و درياى سياه بالاى آن است و كوههاى قفقاز نيز بين دو دريا در حكم يك ديوار طبيعى مرتفعى است اين كوهها كه صدها ميل طول دارند مانع بزرگى از رخنه كردن به اين طرف و آن طرف آن كوههاست تنها يك تنگه در ميان آنها قرار دارد كه محل عبور اقوام يأجوج و مأجوج بود ، كوروش با سدّ آهنين آن تنگه را مسدود نمود كه غارتگران * ( فَمَا اسْطاعُوا أَنْ يَظْهَرُوه وَمَا اسْتَطاعُوا لَه نَقْباً ) * كهف : 97 .
اين سدّ در محلى بين درياى خزر و درياى سياه بنا شده و در تنگهء ميان سلسله كوههاى قفقاز است اين راه را امروز تنگهء « داريال » ميخوانند و در ناحيهء « ولادى كيوكز » و تفليس واقع شده ، هم اكنون نيز بقاياى ديوار آهنى در اين نواحى هست در سدّ ذو القرنين گفته مىشود كه آهن زياد به كار رفته و بين دو كوه نيز ساخته شده است ، معبر داريال بين دو كوه بلند واقع شده و اين سدّ نيز كه آهن زيادى در آن ديده مىشود در همين
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 317
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص٣١٧