گويند كه شخص جزئى از مال خود را قطع كرده به ديگرى ميدهد بنيّت اينكه خود مال يا بدل آن را بعدا بدهند .
اقراض بمعنى قرض دادن است * ( إِنْ تُقْرِضُوا الله قَرْضاً حَسَناً يُضاعِفْه لَكُمْ وَيَغْفِرْ لَكُمْ . . . ) * تغابن : 17 . مادهء اقراض در قرآن همه جا در بارهء قرض دادن به خدا آمده و همه با وصف * ( « حَسَناً » ) * مقيّد شده است انفاق در راه خدا قرض دادن به خدا خوانده شده كه آن از طرف خدا برگردانده خواهد شد و اشاره بحتمى بودن مزد آن است .
قيد « حسن » ظاهرا مفيد آن است كه انفاق از مال پاك و با نيّت پاك و با قصد قربت باشد و بعدا پشيمان نگردد و با منّت و اذيّت بعدى توأم نباشد بنظرم جملهء * ( لا يُتْبِعُونَ ما أَنْفَقُوا مَنًّا وَلا أَذىً ) * - . . . * ( يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ الله وَتَثْبِيتاً مِنْ أَنْفُسِهِمْ ) * بقره : 262 و 265 . بيان « حسن » است .
مىشود گفت همهء اعمال نيك اعمّ از بدنى و مالى قرض الحسناند كه آنها به خدا تحويل ميشوند و خدا در مقابل پاداش خواهد داد آيهء * ( أَقِيمُوا الصَّلاةَ وَآتُوا الزَّكاةَ وَأَقْرِضُوا الله قَرْضاً حَسَناً وَما تُقَدِّمُوا لأَنْفُسِكُمْ مِنْ خَيْرٍ تَجِدُوه عِنْدَ الله . . . ) * مزمّل : 20 .
دليل آن است و گرنه ايتاء زكات داخل در قرض الحسن مىباشد .
در قرآن مجيد قرض بمعنى « وام » متداول به كار نرفته بلكه همه در عمل نيك و يك جا در معنى تجاوز استعمال شده كه در اول ذكر شد .
قرطاس :
صحيفه . چيزى كه در آن مينويسند از هر چه باشد در مفردات گفته : « القرطاس : ما يكتب فيه » در اقرب آمده : « الصّحيفة الَّتى يكتب فيها » .
* ( وَلَوْ نَزَّلْنا عَلَيْكَ كِتاباً فِي قِرْطاسٍ فَلَمَسُوه بِأَيْدِيهِمْ لَقالَ الَّذِينَ كَفَرُوا إِنْ هذا إِلَّا سِحْرٌ مُبِينٌ ) * انعام : 7 . اگر كتابى در صحيفه و جزوه به تو نازل ميكرديم و با دست آن را لمس ميكردند كافران ميگفتند اين سحر آشكار است .