هستند و خبر واحد در غير احكام شرعيّه خالى از اعتبار است .
پس تنها راه براى تشخيص ترتيب سوره هاى قرآنى و مكَّى يا مدنى بودن آنها تدبّر در مضامين آنها و تطبيق آن با اوضاع و احوال پيش از هجرت و پس از هجرت مىباشد اين روش براى تشخيص ترتيب سور و آيات قرآنى و مكَّى و مدنى بودن آنها سودمند مىباشد چنان كه مضامين سوره هاى انسان ، عاديات و مطففين بمدنى بودن آنها گواهى ميدهد اگر چه برخى از اين روايات آنها را جزء سوره هاى مكَّى قرار ميدهند ( باختصار ) .
مخفى نماند : موضوع مكَّى و مدنى بودن در دست عدهاى دستاويز شده است مثلا در آيهء * ( قُلْ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْه أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى ) * شورى : 23 . عدّهء كثيرى از اهل سنّت منجمله زمخشرى در كشّاف مينويسد از رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله پرسيدند : « القربى » كه بدوستى و پيروى آنها مأمور شدهايم كداماند ؟ فرموده « علىّ و فاطمة و ابناهما » يعنى ذى القربى على و فاطمه و دو پسر آنها ( حسن و حسين ) عليهم السلاماند .
آنكه حاضر بقبول حق حتى اگر مورد اتّفاق فريقين باشد نيست ، ميگويد : اين چطور مىشود حال آنكه سوره شورى مكَّى است و آن روز على و فاطمه ازدواج نكرده و فرزندى نداشتند .
يا مثلا ده ها روايت در كتب شيعه و اهل سنت نقل شده كه آيات اول سورهء هل اتى در بارهء جريان نذر اهل بيت عليهم السلام است كه افطاريّهء خويش را بمسكين و يتيم و اسير دادند ميگويد : اين چطور ممكن است حال آنكه بعقيدهء عطا چنان كه نقل شده سورهء هل اتى مكَّى است و اين جريان در مدينه واقع شده است ؟
در جواب ميگوئيم : مكَّى و مدنى بودن آيات و سوره ها نوعا از ابن عباس نقل شده كه گفته شد معلوم نيست
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 290
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص٢٩٠