« . . . لقد خلق اللَّه جلّ ذكره ليلة القدر اوّل ما خلق الدّنيا و لقد خلق فيها اوّل نبى يكون و اوّل وصىّ يكون و لقد قضى ان يكون فى كلّ سنة ليلة يهبط فيها بتفسير الامور الى مثلها من السّنة المقبلة . . . » ( كافى از امام باقر عليه السّلام ) .
اين روايت از روايت قبلى اعمّ است .
« . . . يقدّر فى ليلة القدر كلّ شىء يكون فى تلك السّنة الى مثلها من قابل من خير و شرّ طاعة و معصية و مولود و اجل او رزق فما قدّر فى تلك السنة و قضى فهو المحتوم و للَّه عزّ و جلّ فيه المشيّة . . . » تفسير برهان از امام باقر عليه السّلام .
يعنى : در شب قدر هر شىء تا شب قدر آينده در آنسال مقدّر و معيّن مىشود از خير ، شرّ ، طاعت ، گناه ، ولادت ، مرگ و روزى و هر چه در آنسال تقدير شده حتمى است و خدا را در آن مشيّت است و خدا در آن مسلوب القدرة نيست . در تفسير برهان است كه ابو ذر گويد : برسول خدا گفتم ليلهء قدر چيزى است كه در زمان انبياء مىشود و در آن امر بر آنان نازل ميگردد و چون رفتند برداشته مىشود ؟
فرمود : « لا بل هى الى يوم القيمة » امور چطور تفصيل مىشود ؟ بملائكه چطور خبر ميرسد ؟ واقعيت اين قضايا چيست ؟ خدا بهتر ميداند ، ولى عبادت آنشب را در سرنوشت نيكوى يك ساله تأثير بسزائى است . در دعاهاى مخصوص آنشب نيز به اين قضايا اشاره شده است .
4 - * ( « سَلامٌ هِيَ » ) * آنشب سلامتى است .
اين سلام قهرا شامل حال بندگان خداست و اگر مراد سلام دادن ملائكه باشد چنان كه در بعضى روايات وارد شده آن هم براى بندگان مخصوص است چنان كه در « سلم » از صحيفهء سجّاديه نقل شد .
5 - شب قدر كدام شب است ؟ در ابتداى بحث گفته شد كه آن يقينا در ماه رمضان است ولى كدام شب از شبهاى آن ماه است ؟ نزديك به يقين
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 254
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص٢٥٤