در اين صورت * ( « فاطِرِ السَّماواتِ » ) * بمعنى * ( بَدِيعُ السَّماواتِ ) * بقره : 117 .
است ولى معناى شكافتن صحيحتر است كه آن بتصريح طبرسى و راغب معناى اولى كلمه است بهتر است مراد از * ( « بَدِيعُ السَّماواتِ » ) * خلقت ابتكارى و از * ( « فاطِرِ السَّماواتِ . . . » ) * خلقت بواسطهء شكافتن باشد اينك چند آيه را بررسى ميكنيم :
فطور : 1 - * ( فَارْجِعِ الْبَصَرَ هَلْ تَرى مِنْ فُطُورٍ ) * ملك : 3 . فطور چنان كه در مجمع و اقرب گفته جمع فطر است بمعنى شكافها . راغب آن را مصدر و بمعنى اختلال و سستى گرفته يعنى دفعهء ديگر نگاه كن آيا اختلالى يا شكافهائى ( عدم اتصال ) در خلق خدا مىبينى ؟ ! صدر آيه چنين است : * ( الَّذِي خَلَقَ سَبْعَ سَماواتٍ طِباقاً ما تَرى فِي خَلْقِ الرَّحْمنِ مِنْ تَفاوُتٍ فَارْجِعِ الْبَصَرَ . . . ) * مراد آنست كه مخلوقات خدا به يكديگر متصل و مرتبطاند همديگر را فوت نميكنند و ميان اتصال و تدبير آنها اختلال و يا شكافها نيست . 2 - * ( . . . يَوْماً يَجْعَلُ الْوِلْدانَ شِيباً . ) *
* ( السَّماءُ مُنْفَطِرٌ بِه كانَ وَعْدُه مَفْعُولًا ) * مزمّل : 17 و 18 . ضمير « به » راجع است به « يوما » و باء بمعنى « فى » يا سبب است يعنى : روزيكه فرزندانرا پير ميگرداند آسمان در آن روز يا بسبب آن روز شكافته شده و وعدهء خدا عملى است . اين عبارت اخراى آيهء * ( إِذَا السَّماءُ انْفَطَرَتْ ) * و * ( وَانْشَقَّتِ السَّماءُ فَهِيَ يَوْمَئِذٍ واهِيَةٌ ) * الحاقه : 16 . است .
3 - * ( تَكادُ السَّماواتُ يَتَفَطَّرْنَ مِنْ فَوْقِهِنَّ وَالْمَلائِكَةُ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ . . . ) * شورى : 5 . نزديك است آسمانها از بالايشان بشكافند و فرشتگان بپروردگارشان تسبيح و حمد ميگويند .
به نظر ميايد : مراد از نزديكى تفطَّر آسمانها شكافتن آنها در قيامت است چنان كه در آيهء * ( السَّماءُ مُنْفَطِرٌ . . . ) * گذشت ، شكافتن قهرا از بالاى آسمانها شروع خواهد شد ، شايد مراد از آنها طبقات هفتگانهء جو باشد .
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 194
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص١٩٤