* ( نُنَكِّسْه فِي الْخَلْقِ ) * ؟ .
و يا مراد تسلَّط قواى نفسانى بر انسان است كه سبب هلاكت و پست شدن اوست ؟ .
به نظر نگارنده : احتمال دوّم مراد است و اين سورهء نظير سوره عصر است كه فرموده : « قسم بروزگار بشر در ضرر و نقصان و كم شدن است مگر آنان كه ايمان آورده و كار نيكو انجام داده و يكديگر را به حق و صبر توصيه كنند .
در اين سوره هم مراد به نظر نگارنده آنست كه : بشر را در احسن تقويم و تركيب آفريديم ، با تسلَّط قواى شهوانى او را بپائينترين پائينها برگردانديم و * ( إِنْ هُمْ إِلَّا كَالأَنْعامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ ) * شد ولى در اثر انوار وحى و استعداد ذاتى ميتواند مانند انجير و زيتون از هر حيث لايق و مفيد و قابل استفاده باشد و اشعهء تابناك وحى كه از طور سينا و مكَّه معظمه برخاسته همه براى ترقّى و رشد و تعالى او است ، بالاخره بواسطهء استعداد باطنى از يكطرف و تربيت پيامبران از طرف ديگر ، رحمت بر وى باريده است .
و اللَّه العالم .
تيه :
تحيّر . سرگردانى . * ( . . . ) *
* ( فَإِنَّها مُحَرَّمَةٌ عَلَيْهِمْ أَرْبَعِينَ سَنَةً يَتِيهُونَ فِي الأَرْضِ . . . ) * مائده : 26 ارض مقدّس بر آنها چهل سال حرام است و در زمين سرگردان ميشوند . آيه در بارهء جريان بنى - اسرائيل و مخالفت آنها با موسى است و الحمد للَّه و هو خير ختام .