نمود .
ايضا در سفر تثنيه باب سى و چهارم وفات موسى نقل شده است و گويد :
موسى در آنجا مرد و در آنجا دفن گرديد و احدى تا حال قبر او را نشناخته و وقت مرگ صد و بيست سال داشت و بنى اسرائيل براى او سى روز ماتم گرفتند . پيداست كه اين مطالب بعد از موسى نوشته شده و نميتواند از تورات اصلى باشد و در آيهء 10 همان باب هست :
پيامبرى مثل موسى تا به حال در بنى - اسرائيل بر نخاسته كه خدا او را روبرو شناخته باشد . مسلَّم است كه اين سخن بعد از فوت موسى است و از تورات وحى شده نيست از اين قبيل مطالب در تورات بسيار است و همه حكايت دارند كه اسفار پنجگانه بعد از حضرت موسى نوشته شده است . در الميزان ج 3 ص 339 گويد : در فتنه بختنصر و لشگر كشى او بفلسطين تورات موسى از بين رفت ، بعدها كه كوروش پادشاه ايران بنى اسرائيل را از اسارت نجات داد و مجاز كرد كه از بابل بفلسطين برگردند و معبد خود را بنا كنند ، مردى بنام عزير كه هويّتش مجهول است بجمع تورات همّت گذاشت و اسفار پنجگانه را نوشت و گرنه تورات اصلى در آن روز از بين رفته بود . ولى بهر تقدير مقدارى از تورات اصلى در ميان آنها گنجانده شد ، لابدّ بعضى از الواح آن را يافته و يا از اين و آن آموخته بود .
مسترهاكس امريكائى در قاموس كتاب مقدّس زير لغت عزّ را مينويسد :
او كاهن و هادى معروف عبرانيان و كاتب ماهر شريعت و شخصى عالم و قادر و امينى بود . . . او از اردشير دراز دست امداد و اعانتهاى لازم را گرفت و 457 قبل از مسيح - بسركردگى جماعت بزرگى از اسيران باورشليم برگشت و عموما معتقداند .
تمامى كتب عهد عتيق را كه حال قانون ما مىباشد جمع آورى و تصحيح فرمود .
اين است اقرار مسترهاكس
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 298
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص٢٩٨