بعضىها احتمال دادهاند كه علَّت تخصيص « بنان » در آيه ، آنست كه خدا ميفرمايد : نه تنها بجمع عظام ، بلكه بساختن انگشتان آدمى و خطوط معيّن و دقيق آنها نيز توانائيم .
بعيد نيست كه اين احتمال مراد باشد .
بنى :
بنى و بناء و بنيان و بنية و بناية ، همه مصدر و بمعنى بنا ساختن است ، و بناء چنان كه قاموس و مفردات تصريح كرده بمعنى مفعول ( مبنىّ ) نيز آمده است و بنّاء كسى است كه بنا كردن ميداند .
1 - * ( « أَ أَنْتُمْ أَشَدُّ خَلْقاً أَمِ السَّماءُ بَناها » ) * نازعات : 27 ، آيا شما از حيث خلقت محكمتريد يا آسمان كه ساخت آن را * ( « جَعَلَ لَكُمُ الأَرْضَ فِراشاً وَالسَّماءَ بِناءً » ) * بقره : 22 ، ظاهرا مراد از « بناء » مصدر بمعنى مفعول است يعنى : زمين را براى شما گسترده و آسمانرا بنائى قرار داد * ( « وَالشَّياطِينَ كُلَّ بَنَّاءٍ وَغَوَّاصٍ » ) * ص 37 : براى سليمان هر شيطان بنّاء و غوّاص را مسخّر كرديم كه براى وى بنا مىساختند و در دريا غوّاصى ميكردند . بنيان 2 - اهل لغت و تفسير ، بنيان را مصدر گفتهاند ولى ظاهرا اين كلمه در قرآن همه جا به معناى مفعول ( مبنىّ ) به كار رفته است مثل * ( « أَ فَمَنْ أَسَّسَ بُنْيانَه عَلى تَقْوى مِنَ الله وَرِضْوانٍ خَيْرٌ أَمْ مَنْ أَسَّسَ بُنْيانَه عَلى شَفا جُرُفٍ هارٍ » ) * توبه : 109 ، آيا آنكه بناى خويش را بر تقواى خدا و رضاى او پايه نهاده بهتر است يا آنكه بناى خود را بر كنار سيلگاه فرو ريختنى پايه نهاده است ؟
در المنار ذيل همين آيه گويد :
بنيان مصدر است مثل عمران و غفران و از آن بنا اراده شود مانند خانه و مسجد و در اينجا بنا مراد است .
و نظير اين آيه است آيهء 21 كهف و غيره .
3 - * ( « قالُوا ابْنُوا لَه بُنْياناً فَأَلْقُوه فِي الْجَحِيمِ » ) * صافّات : 97 اين آيه در حالات ابراهيم عليه السّلام است و ظاهرش آنست كه : گفتند براى او بنائى بسازيد پس او را در آتش