خود نمائى بزينت نميكنند .
اكنون ميرسيم بآياتيكه راجع ببروج آسماناند ، * ( « وَالسَّماءِ ذاتِ الْبُرُوجِ » ) * بروج 1 * ( « وَلَقَدْ جَعَلْنا فِي - السَّماءِ بُرُوجاً وَزَيَّنَّاها لِلنَّاظِرِينَ » ) * حجر : 16 ، * ( « تَبارَكَ الَّذِي جَعَلَ فِي السَّماءِ بُرُوجاً وَجَعَلَ فِيها سِراجاً وَقَمَراً مُنِيراً » ) * فرقان : 61 .
بنا بر آنچه گفته شد بروج آسمان ، همان ستارگاناند كه در آسمان ميدرخشند و بمناسبت ظهور و آشكار بودنشان كه معناى اصلى برج است ، بروج ناميده شدهاند و آسمان بوسيله ى آنها زينت داده شده است چنان كه در آيهء دوّم است ، و در آيه ى سوّم آفتاب و ماه در رديف بروج شمرده شده ، پيداست كه ستارگان مرادند نظير آيهء * ( « وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ وَالنُّجُومَ مُسَخَّراتٍ » ) * نحل : 12 ، در دعاى سمات بطور صريح گفته شده كه بروج همان كواكب و ستارگاناند اينك آن جمله از دعاى سمات « و خلقت بها الكواكب و جعلتها نجوما و بروجا و مصابيح و زينة و رجوما و جعلت لها مشارق و مغارب . . . » .
در تفسير برهان ذيل آيهء سوّم از امام باقر عليه السّلام نقل شده : بروج عبارتند از كواكب در ذيل روايت ، بروج دوازده گانهء يونانى شمرده شده باحتمال قوى ذيل آن ساخته است .
وانگهى روايت از زياد بن منذر ابى الجارود است كه كشّى در رجال خود از امام صادق عليه السّلام نقل كرده :
آنحضرت در بارهء ابى الجارود و چند نفر ديگر فرمود : « كذّابون ، كفّار ، عليهم لعنة الله » فقط صدر روايات با قرآن سازش دارد على هذا ذيل روايت را به حساب امام عليه السّلام نميشود گذاشت .
طبرسى ذيل آيه ى 61 فرقان از حسن و مجاهد و قتاده نقل مىكند كه گفتهاند : بروج همان ستارگان بزرگ و درخشندهاند ، بواسطه روشن و آشكار بودن ، بروج ناميده شدهاند .
زمخشرى در ذيل آيه ى 1 از سورهء بروج آورده : گفته شده بروج ، ستارگان بزرگاند ، علَّت اين
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 175
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص١٧٥