كتابخانههايى نظير كتابخانهء مشهور بشير آغا ، و شفاء و سلطان عبدالحميد و عمر افندى جز نام چيزى باقى نمانده است و بنا به نقل اهالى شهر ، بيشتر كتابهاى اين كتابخانهها در دوران محاصرهء مدينه به سرقت رفته است ، و برخى ديگر مىگويند بيشتر كتابهاى اين كتابخانهها توسط وهابيان به آتش كشيده شده است . و برخى ديگر معتقدند كه كتابها توسط مسؤولان حفظ آنها به فروش رفته است . در مسجد النبى - ص - مىتوان يكصد نسخهء قرآن را كه در داخل يك قفسه نزديك محراب پيامبر - ص - قرار دارد مشاهده نمود ، بيشتر اين قرآنها با خطوط زيبا و مطلّا بوده و داراى جلدهاى هنرى بسيار زيبايى است كه از سوى بزرگان در دورانهاى متفاوت به مسجد النبى تقديم شده تا زائرين آنها را تلاوت نمايند .
دروازهها و محرابهاى حرم
ريتر مىگويد حرم مدينه 5 دروازهء بزرگ و عمومى دارد كه عبارتند از : باب السلام ، باب الرحمه ، در ديوار غربى حرم و معمولًا جنازهء مردگان از ميان باب الرحمه به داخل حرم آورده مىشود تا پس از انجام مراسم مذهبى به خاك سپرده شوند . باب المجيدى ، در ديوار شرقى . باب النساء ، كه در نزديكى جايگاهى است كه زنان در حرم نماز مىخوانند و بالاخره باب جبرائيل كه مردگان از اين در به سوى بقيع بيرون برده مىشوند . علاوه بر اين پنج در ، در ديگرى در ديوار شمالى حرم قرار دارد كه به سوى انبار باز مىشود و بيشتر بسته است . در ديوار جنوبى حرم نيز درب كوچكى است كه به سوى « حديقة عمر » باز مىشود آن نيز بيشتر بسته است مگر آن كه شخصى مقدارى پول به دربان بپردازد و گفته مىشود عمر از اين راهرو عبور نموده است ، در مسجد تعداد ديگرى دربهاى كوچك است كه از آنها