تخطي إلى المحتوى الرئيسي

الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي ) — صفحة 129

مساهمون:

ص١٢٩
از ويژگىهاى او اين است كه در پايان وقايع هر سال ، يا هر فصل از كتاب ، نام‌ها را با حركات يا اعراب ضبط مىكند و بدين كار از آن جهة مقيد است كه هيچگونه اشتباه يا ابهامى در تلفظ آنها پيش نيايد . چنان كه وقتى فتح شهر يا ناحيه‌اى را بيان مىكند ، نام آن جا را شرح مىدهد و مىگويد كه چرا آن جا بدين نام ناميده شده و اين نام از كجا ريشه گرفته است . ابن اثير اگر چه در تحرير مطالب هفت مجلد اول كتاب خود مطالب ابو جعفر طبرى را پايه قرار داده است ، معذلك اين امر مانع آن نيست كه از منابع ديگرى نيز مانند ابن الكلبى و مبرد و بلاذرى و مسعودى استفاده كند و آنچه را كه طبرى فرو گذاشته ، از اين منابع بگيرد . مانند رويدادهاى روزگار عرب پيش از اسلام و پيشامدهاى ميان قيس و تغلب در نخستين سدهء هجرى و جنگ تازيان در سند و غيره . ابن اثير مورخى است كه در تحقيق و اثبات حقيقت آنچه نقل مىكند ، سختگير است و گاهى منابعى را كه مورد استفاده قرار مىدهد ، بىپرده به باد انتقاد مىگيرد . از طبرى و شهرستانى و علما و مورخان ديگر - خرده‌گيرىهاى درستى كرده است . من باب مثال ، انتقادى كه از شهرستانى كرده ، چنين است : « از شگفتىها اين كه شهرستانى ، مؤلف كتاب نهاية الاقدام فى الاصول و نويسنده كتاب الملل و النحل در بيان مذاهب و آراء قديم و جديد نوشته است كه نسطور ( اسقف معروف قسطنطنيه ) در روزگار مأمون برخاسته است . اين سخن را از پيش خود گفته و من كسى را نمىشناسم كه درين موضوع با او موافق باشد . » الكامل فى التاريخ ، به هر حال ، تاريخ جامعى است كه