بيان و بررسى اقوال در نزاع دوم / اقوال در مسئله
الف : نزاع عام است .
يعنى محروميّت ، شامل همهى زوجهها ( داراى فرزند و بدون فرزند از زوج ) مىشود ؛ از ميان قائلين به اين قول مىتوان به شخصيّتهاى زير اشاره نمود :
- مرحوم شيخ مفيد ( رحمه الله ) در كتاب « المقنعة » ؛
متن عبارت ايشانچنين است :
« و لا ترث الزوجة شيئا مما يخلفه الزوج من الرباع و تعطى قيمة الخشب و الطوب و البناء و الآلات فيه و هذا هو منصوص عليه عن نبى الهدى عليه و آله السلام و عن الأئمة من عترتهو الرباع هى الدور و المساكن دون البساتين و الضياع » « 1 » زوجه از چيزى از زمين كه زوج از خود باقى مىگذارد ارث نمىبرد و به او قيمت چوب و آجر و بناء و آلات در زمين را مىدهند ؛ اين همان نظر تصريح شده از پيامبر هدايت ( ص ) - كه بر او و خاندانش درود باد - و نظر ائمه طاهرين ( ع ) از عترت پيامبر است و رباع همان خانهها و مسكنها غير از باغها و بوستانها و مزارع است .
- مرحوم سيّد مرتضى ( رحمه الله ) در كتاب « الانتصار فى انفرادات الامامية » ؛
متن عبارت ايشانچنين است :
« و ممّا انفردت به الامامية انّ الزوجة لا ترث من رباع المتوفى شيئاً بل تعطى قيمة حقّها من البناء و الالات دون قيمة العراص ، . . . و ان الرباع و ان لم تسلّم الى الزوجات فقيمتها محسوبة لها . » « 2 »
از مسائل اختصاصى اماميّه اين است كه زوجه از نفس زمين زوج متوفا ارث نمىبرد بلكه بايد حقش را از قيمت بناء و آلات پرداخت نمايند يعنى با قطع نظر از قيمت زمين ، زوجه فقط از قيمت آلات و بناء ارث مىبرد . . . و اينكه رباع ( زمين خانه مسكونى ) اگر چه از عين آن به زوجات داده نمىشود لكن بايد از قيمتشان براى او
محسوب نموده و به او پرداخت كنند .
-
هامش
( 1 ) . ر . ك . به : المقنعة ، شيخ مفيد ( رحمه الله ) ؛ ، ص : 687
( 2 ) . ر . ك . به : الانتصار فى انفرادات الامامية ، ص : 585 مسألة 319 إرث الزوجة من رباع المتوفى .