فرقى بين زوجه و ساير ورثه نيست و حال آنكه به طور قطع و مسلم ، وارث بودن ساير ورثه - غير از زوجه - از روايات و ادله ديگر استفاده مىشود .
مناقشه دوم بر اشكال چهارم
اين نظر مرحوم شعرانى ( رحمه الله ) كه فرمودند : « كلام مشهور در اراضى « مفتوحة عنوة » مسلم است و در غير اراضى « مفتوحة عنوة » ، كلام سيّد مرتضى ( رحمه الله ) ارجحيت دارد » قابل توجيه نيست ؛ زيرا مشهور و سيّد مرتضى ( رحمه الله ) بين زمين مفتوحه و غير آن فرقى قائل نشدند ؛ پس فرق گذارى در اين مقام و از اين جهت ، صحيح نيست .
مناقشه سوم بر اشكال چهارم
* اولًا : دلالت روايات بر محروميّت از « عين » و « قيمت » به خاطر « سكوت امام ( ع ) » نيست ؛ بلكه به خاطر وجود ، كلمه « شىء » در روايات است كه مانند تصريح است .
به عبارت ديگر : استفاده از تعبير « شيئاً » همانند « صراحت حرمان زوجه از عين زمين و قيمت آن » ، است ؛ به هر روى بواسطه اين اشكال ، ناتمام بودن نظريه مرحوم شعرانى ( رحمه الله ) نيز روشن مىگردد .
* ثانياً : تعابير كلى و عامى كه در روايات وجود دارند مانند تعابير : « تُرْبَةِ دَار أَوْ أَرْض » « 1 » يا تعبير جامع « الْأَرْضُ وَ الْعَقَارَاتُ » « 2 » و همچنين تعبير « قُرَى » « 3 » و
« ضياع » « 4 » همه ، دلالت بر اين مطلب دارند كه مقصود ائمه ( ع ) زمين « مفتوحة عنوة » نبوده است ؛ بلكه كلام آن ذوات مقدسه ( ع ) ، بر محور « قضيهى
هامش
( 1 ) . اين تعبير در روايات پنجم و پانزدهم آمده است .
( 2 ) . اين تعبير در روايات سوم و چهارم آمده است .
( 3 ) . اين تعبير در روايات اول و دوازدهم آمده است .
( 4 ) . اين تعبير در روايت سيزدهم آمده است . .