ثالثاً : استدلال بر اينكه : « تعليلاتوارده در روايات نافيه ، مناسب با فرزندنداشتن زوجه از زوج است » ، استدلال صحيحى نيست و طرح آن از جانب ايشان ، بسيار عجيب است ؛ زيرااتّفاقاً عكس اين قضيه صادق است ، يعنى تعليلات موجود دراين طائفه از روايات ، بيشتر مناسب با فرزند داشتن زوجه است ! و اگر چنين نبود ، پس ، شوهرِ جديدِ بيوهاى كه از متوفا فرزندى ندارد ، با كدام
* ورثه مزاحمت خواهد كرد ؟ !
* رابعاً : تعليلات وارده در روايات ، از حيثمزاحمت ، عموميّت دارند ، يعنى :
- هم در مورد زوجهاى مىآيد كه از شوهرش فرزند دارد .
و :
- هم در مورد زوجهاى مىآيد كه از شوهرش فرزند ندارد .
شاهد اين مطلب ، كلام مرحوم حسينى عاملى ( رحمه الله ) صاحب كتاب « مفتاح الكرامة » است ؛ حاصل استدلال ايشان چنين است كه مىفرمايند : « نسبت تعليلات ، با زوجهى ذات ولد و غير ذات ولد يكى است » ؛ هر چندايشان در ادامه مىفرمايد : « بله ، نسبت اين تعليل به غير ذات ولد ، قوىتر است » .
به عبارت ايشان توجه فرماييد :
« ( و اما التعليل ) الوارد فى الاخبار فى بيان الحكمة من أنها ربما تزوجت من كان بينه و بين زوجها حسد و منافسة فيشق ذلك على أهل الميّت إذا دخل دارهم فعدل بها إلى أعدل الوجوه فإنه و إن كان شاملا للزوجتين لكنه فى الخالية من الولد أقوى بل ذات الولد ربما مات ولدها فأخذت سهمه فكان المنع متوجها إلى غيرها بل ربما يدعى أن الغالب فى الخالية التزويج كما أن الغالب فى غيرها عدمه » « 1 » ( و اما تعليلات ) وارده در روايات [ حرمان ] در بيان حكمت اين است كه چه بسا زوجه ممكن است با كسى ازدواج كند كه قبلًا با شوهرش حسادت يا رقابت داشته است و حضور او در بين وراث موجب مشقت اهل ميّت شود ؛ زيرا زمانى كه زوج جديد وارد شد با حمايت زوجهاش با نافذترين افراد ميّت همراه شده و مزاحمت آغاز خواهد شد ؛ گر چه تعليل وارده شامل دو زوجهاى مىشود در غير ذات ولد قوىتر است و چه بسا
هامش
( 1 ) . ر . ك . به : مفتاح الكرامة فى شرح قواعد العلامة ( ط - القديمة ) ، حسينى عاملى ، ج 8 ، ص 192 .