وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ نَحْوَهُ وَ رَوَاهُ فِى الْعِلَلِ وَ عُيُونِ الْأَخْبَارِ بِأَسَانِيدِهِ الْآتِيَةِ فِى آخِرِ الْكِتَابِ .
بررسى سند و دلالت
1 . رجال سند
أ . سند اول
* وَ بِإِسْنَادِهِ : درباره اين اسناد دو احتمال وجود دارد كه پيرامون آن توضيح داده خواهد شد امّا اجمالًا :
- يا طريق شيخ طوسى ( رحمه الله ) است ؛
و :
- يا طريق شيخ صدوق ( رحمه الله ) است
* عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ : محمد بن سنان اختلافى است ؛ بسيارى از متقدمين ايشان را تضعيف كرده ، امّا در مقابل برخى از متأخّرين وى را توثيق نمودهاند .
* أَنَّ الرِّضَا ( ع ) كَتَبَ إِلَيْهِ فِيمَا كَتَبَ مِنْ جَوَابِ مَسَائِلِهِ : اين مكاتبهى امام رضا ( ع ) در جواب مسائل محمد بن سنان است .
ب . سند دوم : ( سند شيخ صدوق ( رحمه الله ) )
مرحوم صاحب وسائل ( رحمه الله ) در ذيل روايت ، سند ديگرى از مرحوم شيخ صدوق ( رحمه الله ) براى اين روايت ذكر مىفرمايد :
- وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ نَحْوَهُ
ج . سند سوم : ( سند شيخ صدوق ( رحمه الله ) )
مرحوم شيخ حر عاملى ( رحمه الله ) مجدداً در ذيل روايت ، سند دومى ، از مرحوم شيخ صدوق ( رحمه الله ) كه در دو كتاب « علل الشرائع و الاحكام » و « عيون اخبار الرضا ( ع ) » نقل شده ، براى اين روايت ذكر مىفرمايند :
-
وَ رَوَاهُ فِى الْعِلَلِ وَ عُيُونِ الْأَخْبَارِ بِأَسَانِيدِهِ الْآتِيَةِ فِى آخِرِ الْكِتَابِ
-
ارث زوجه از زمين (فارسى) — صفحة 148
مساهمون: الشيخ فاضل اللنكراني
ص١٤٨