و مردم را به بينى كه گروه گروه در دين خدا وارد مىشوند » . . . ( * ( وَرَأَيْتَ النَّاسَ يَدْخُلُونَ فِي دِينِ اللَّه ، أَفْواجاً ) * ) .
به شكرانه اين نعمت بزرگ و اين پيروزى و نصرت الهى ، پروردگارت را تسبيح و حمد كن ، و از او آمرزش بخواه كه او بسيار توبه پذير است » ( * ( فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ وَاسْتَغْفِرْه إِنَّه كانَ تَوَّاباً ) * ) .
در اين سه آيه كوتاه و پر محتوا ، ريزه كاريهاى فراوان است كه دقت در آنها كمك به فهم هدف نهايى سوره مىكند :
1 - در آيه اول « نصرت » اضافه به « خداوند » شده است ( نصر اللَّه ) تنها در اينجا نيست كه اين اضافه ديده مىشود ، در بسيارى از آيات قرآن اين معنى منعكس است ، از جمله در آيه 214 بقره مىخوانيم : أَلا إِنَّ نَصْرَ اللَّه قَرِيبٌ :
« بدانيد يارى خدا نزديك است » .
و در آيه 126 آل عمران و 10 انفال آمده است : وَمَا النَّصْرُ إِلَّا مِنْ عِنْدِ اللَّه : « نصرت جز از ناحيه خدا نيست » .
اشاره به اينكه به هر حال يارى و پيروزى به اراده حق است .
درست است كه براى غلبه بر دشمن بايد تامين قوا و تهيه نيرو كرد ، ولى يك انسان موحد ، نصرت را تنها از ناحيه خدا مىداند و به همين دليل به هنگام پيروزى مغرور نمىشود ، بلكه در مقام شكر و سپاس الهى درمىآيد .
2 - در اين سوره نخست از نصرت الهى ، و سپس فتح و پيروزى ، و بعد نفوذ
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 398
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٣٩٨