جمعى نيز گفتهاند منظور از « ماعون » زكات است ، چرا كه زكات نسبت به اصل مال غالبا بسيار كم است ، گاه ده درصد ، و گاه پنج درصد ، و گاه دو و نيم درصد است .
البته « منع زكات » نيز يكى از بدترين كارها است ، چرا كه « زكات » بسيارى از مشكلات اقتصادى جامعه را حل مىكند .
در روايتى از امام صادق ع آمده است كه در تفسير ماعون فرمود :
هو القرض يقرضه ، و المتاع يعيره ، و المعروف يصنعه :
« ماعون وامى است كه انسان به ديگرى مىدهد ، و وسائل زندگى است كه به عنوان عاريه در اختيار ديگران مىگذارد ، و كمكها و كارهاى خيرى كه انسان انجام مىدهد » ( 1 ) در روايت ديگرى از همان حضرت اين معنى نقل شده ، و در ذيل آن آمده است كه راوى گفت : ما همسايگانى داريم كه وقتى وسائلى را به آنها عاريه مىدهيم آن را مىشكنند و خراب مىكنند ، آيا گناه است به آنها ندهيم ؟
فرمود : در اين صورت مانعى ندارد ( 2 ) .
در معنى « ماعون » احتمالات ديگرى نيز گفتهاند ، تا آنجا كه در تفسير قرطبى بالغ بر دوازده قول در اين زمينه نقل شده كه بسيارى از آنها را مىتوان در هم ادغام كرد و مهم همان است كه در بالا آورديم .
ذكر اين دو كار پشت سر يكديگر ( رياكارى و منع ماعون ) گويى اشاره به اين است كه آنها آنچه براى خدا است به نيت خلق بجا مىآورند ، و آنچه براى خلق است از آنها دريغ مىدارند ، و به اين ترتيب هيچ حقى را به حق دارش نمىرسانند .
اين سخن را با حديثى از پيغمبر اكرم ص پايان مىدهيم ، فرمود :
هامش
( 1 و 2 ) « كافى » مطابق نقل « نور الثقلين » جلد 5 صفحه 679 .