و فرمود : « نعيم به عقيده تو چيست » ؟ عرض كرد : غذا است و طعام و آب خنك ، فرمود : اگر خدا بخواهد تو را روز قيامت در پيشگاهش نگه دارد تا از هر لقمه اى كه خورده اى ، و هر جرعه اى كه نوشيده اى ، از تو سؤال كند بايد بسيار در آنجا بايستى » ! عرض كرد : « پس نعيم چيست » ؟
فرمود : « ما اهل بيت هستيم كه خداوند به وجود ما به بندگانش نعمت داده ، و ميان آنها بعد از اختلاف الفت بخشيده ، دلهاى آنان را به وسيله ما به هم پيوند داده ، و برادر خود ساخته ، بعد از آنكه دشمن يكديگر بودند ، و به وسيله ما آنها را به اسلام هدايت كرده « . . . آرى نعيم همان پيامبر ص و خاندان او است » ( 1 ) .
تفسير اين روايات ظاهرا مختلف ، چنين است كه « نعيم » يك معنى بسيار گسترده دارد كه همه مواهب الهى را اعم از « معنوى » مانند دين و ايمان و اسلام و قرآن و ولايت ، و انواع نعمتهاى « مادى » را اعم از فردى و اجتماعى شامل مىشود ، منتها نعمتهايى كه اهميت بيشترى دارند مانند نعمت « ايمان و ولايت » بيشتر از آنها سؤال مىشود كه آيا حق آنها ادا شده يا نه ؟ و ظاهرا رواياتى كه نعمتهاى مادى را از شمول اين آيه نفى مىكند ناظر به اين معنى است كه شما نبايد مصداقهاى مهمتر را رها كرده به مصداقهاى كوچكتر روى آوريد ، و در حقيقت هشدارى است به مردم در زمينه سلسله مراتب مواهب و نعمتهاى الهى و اينكه در برابر آنها مسئوليت سنگين دارند .
و چگونه ممكن است از اين نعمتها سؤال نشود در حالى كه سرمايههاى بزرگى هستند كه در اختيار بشر قرار داده شده ، و بايد از هر كدام دقيقا قدر - دانى كنند و شكر آن را بجاى آورند ، و در موارد خود صرف كنند .
هامش
( 1 ) مجمع البيان جلد 10 صفحه 535 .