2 - عين اليقين ، و آن در جايى است كه انسان به مرحله مشاهده مىرسد و با « چشم » خود مثلا آتش را مشاهده مىكند .
3 - حق اليقين و آن همانند كسى است كه وارد در آتش شود و سوزش آن را لمس كند ، و به صفات آتش متصف گردد ، و اين بالاترين مرحله يقين است .
محقق طوسى در يكى از سخنان خود مىگويد : « يقين » همان اعتقاد جازم مطابق و ثابت است كه زوال آن ممكن نيست ، و در حقيقت از دو علم تركيب يافته ، علم به معلوم ، و علم به اينكه خلاف آن علم محال است ، و داراى چند مرتبه است : « علم اليقين » و « عين اليقين » و « حق اليقين » ( 1 ) .
در حقيقت مرحله اول جنبه عمومى دارد و مرحله دوم ، براى پرهيزگاران است و مرحله سوم مخصوص خاصان و مقربان .
و لذا در حديثى آمده است كه خدمت پيغمبر اكرم ص عرض كردند :
شنيدهايم بعضى از ياران عيسى روى آب راه مىرفتند ؟ ! فرمود : لو كان يقينه اشد من ذلك لمشى على الهواء : اگر يقينش از آن محكمتر بود بر هوا راه مىرفت « ! مرحوم » علامه طباطبائى « بعد از ذكر اين حديث مىافزايد : همه چيز بر محور يقين به خداوند سبحان ، و محو كردن اسباب جهان تكوين از استقلال در تاثير دور مىزند ، بنا بر اين هر قدر اعتقاد و ايمان انسان به قدرت مطلقه الهيه بيشتر گردد اشياء جهان به همان نسبت در برابر او مطيع و منقاد خواهد شد ( 2 ) .
و اين است رمز رابطه يقين و تصرف خارق العاده در عالم آفرينش .
هامش
( 1 ) مطابق نقل « بحار الانوار » جلد 70 صفحه 143 .
( 2 ) « الميزان » جلد 6 صفحه 200 ( ذيل آيه 105 سوره مائده ) .