پروانههاى پراكنده و حيران و سرگردان به هر سو مىروند « ( * ( يَوْمَ يَكُونُ النَّاسُ كَالْفَراشِ الْمَبْثُوثِ ) * ) .
« فراش » جمع « فراشة » بسيارى آن را به معنى « پروانه » مىدانند ، بعضى نيز آن را به معنى « ملخ » تفسير كردهاند ، و ظاهرا اين معنى از آيه 7 سوره قمر كه مردم را در آن روز به ملخهاى پراكنده تشبيه مىكند گرفته شده ( كَأَنَّهُمْ جَرادٌ مُنْتَشِرٌ ) و گرنه معنى لغوى آن همان « پروانه » است .
به هر حال تشبيه به « پروانه » به خاطر آن است كه پروانهها معمولا خود را ديوانه وار به آتش مىافكنند و مىسوزانند ، بدكاران نيز خود را در آتش جهنم مىافكنند .
اين احتمال نيز دارد كه تشبيه به پروانه اشاره به حيرت و سرگردانى خاصى است كه در آن روز بر همه انسانها مستولى مىشود .
و اگر « فراش » به معنى ملخها باشد تشبيه مزبور به خاطر اين است كه مىگويند بسيارى از پرندگان به هنگام حركت دستجمعى در مسير معينى پرواز مىكنند ، جز ملخها كه در حركت گروهى مسير مشخصى ندارند و هر كدام به سويى پيش مىروند ! باز اين سؤال در اينجا مطرح است كه اين حيرت و سرگردانى و پراكنده گى و وحشت و اضطراب بر اثر حوادث هولناك پايان جهان است ، و يا آغاز قيامت و حشر و نشر ؟
پاسخ اين سؤال از آنچه در بالا گفتيم روشن مىشود .
سپس به سراغ يكى ديگر از اوصاف آن روز رفته مىافزايد : « و كوهها مانند پشم رنگين حلاجى شده خواهد بود » ( * ( وَتَكُونُ الْجِبالُ كَالْعِهْنِ الْمَنْفُوشِ ) * ) .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 262
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٦٢