« و تو چه مىدانى كه حادثه كوبنده چيست » ؟ ( * ( وَما أَدْراكَ مَا الْقارِعَةُ ) * ) .
« قارعة » از ماده « قرع » ( بر وزن فرع ) به معنى كوبيدن چيزى بر چيزى است ، به گونه اى كه صداى شديد از آن برخيزد تازيانه و چكش را نيز به همين مناسبت « مقرعة » گويند بلكه به هر حادثه مهم و سخت « قارعة » گفته مىشود ( تاء تانيث در اينجا ممكن است اشاره به تاكيد باشد ) .
با تعبيراتى كه در آيه دوم و سوم آمده كه حتى به پيامبر اكرم ص مىگويد تو چه مىدانى آن حادثه سخت و كوبنده چيست ، روشن مىشود كه اين حادثه كوبنده بقدرى عظيم است كه ابعادش به فكر هيچكس نمىرسد .
به هر حال بسيارى از مفسران گفتهاند كه « قارعة » يكى از نامهاى قيامت است ، ولى درست روشن نساختهاند كه آيا اين تعبير اشاره به مقدمات قيامت مىباشد كه عالم دنيا درهم كوبيده مىشود ، خورشيد و ماه تاريك مىگردد ، و درياها برافروخته مىشود ، اگر چنين باشد انتخاب نام « قارعة » براى اين حادثه دليلش روشن است .
و يا اينكه منظور مرحله دوم ، يعنى مرحله زنده شدن مردگان ، و طرح نوين در عالم هستى است ، و تعبير به « كوبنده » به خاطر آن است كه وحشت و خوف و ترس آن روز دلها را مىكوبد .
آياتى كه بعد از آن آمده بعضى تناسب با حادثه تخريب جهان دارد ، و بعضى متناسب با زنده شدن مردگان است ، ولى رويهمرفته احتمال اول مناسبتر به نظر مىرسد ، هر چند در اين آيات هر دو حادثه پشت سر يكديگر ذكر شده است ( مانند بسيارى ديگر از آيات قرآن كه از قيامت خبر مىدهد ) .
سپس در توصيف آن روز عجيب مىگويد : « همان روزى كه مردم مانند
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 261
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٦١