توضيح : بيضاوي
« سَفَرَةٍ »
را نويسندگان از ملائكة يا انبياء مىشمارد .
كنز : محمّد بن مسلم گفت : از حضرت باقر عليه السّلام شنيدم ميفرمود آيه :
الَّذِينَ يَحْمِلُونَ الْعَرْشَ وَ مَنْ حَوْلَهُ
يعنى محمّد و علي و حسن و حسين و ابراهيم و اسماعيل و موسى و عيسى صلوات اللَّه عليهم اجمعين .
تفسير قمى :
إِنَّ الَّذِينَ عِنْدَ رَبِّكَ
يعنى انبياء و رسل و ائمه عليهم السّلام
لا يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبادَتِهِ وَ يُسَبِّحُونَهُ وَ لَهُ يَسْجُدُونَ
از عبادت خدا تكبر نمىورزند و تسبيح مينمايند و او را سجده مىكنند .
توضيح : مشهور بين مفسرين در مورد اين آيه ملائكه است ولى اين تأويل نيز جاى استبعاد ندارد .
زيرا بودن ملائكه نزد پروردگار بواسطه قرب معنوى است كه اين درجه در انبياء و ائمه عليهم السّلام كاملتر است .
كنز جامع الفوائد : جابر جعفى گفت از حضرت باقر عليه السّلام شنيدم ميفرمود :
وَ قالُوا اتَّخَذَ الرَّحْمنُ وَلَداً سُبْحانَهُ بَلْ عِبادٌ مُكْرَمُونَ
گفتند خدا براى خود فرزند اختيار نموده منزه است او بلكه بندگانى گراميند ، در اين موقع امام اشاره به خود نمود :
لا يَسْبِقُونَهُ بِالْقَوْلِ
كه پيشى در سخن بر او نمىگيرند تا اين قسمت و
هُمْ مِنْ خَشْيَةِ رَبِّهِمْ مُشْفِقُونَ
از بيم پروردگار هراس دارند .
توضيح : بنا بر اين تأويل شايد اشاره بعقيده كسانى است كه معتقد به خدائى امير المؤمنين عليه السّلام و ائمه شدند با اينكه آنها داراى فرزند بودند .
منظور از
عِبادٌ مُكْرَمُونَ
همان كسانى هستند كه آنها به خدائى ايشان اعتقاد داشتند .
ممكن است چنين معنى شود كه آنها ادعا مىكردند خدا ملائكه را فرزند خود قرار داده خداوند خويش را منزه از اين نسبت نموده آنگاه مىفرمايد بلكه خدا بندگانى گرامى دارد كه آنها را برگزيده و ايشان كمال اطاعت و انقياد و كوچكى را دارند در اين صورت ممكن است منظور از عباد يا ائمه