و حتى مجرمان با گسترش دامنه حكومت زياد شدند ، زندان به وجود آمد ، و ارتزاق اسيران و مجرمان از طريق بيت المال صورت مىگرفت ( 1 ) .
به هر حال از آيه فوق به خوبى استفاده مىشود كه يكى از بهترين اعمال ، اطعام محرومان و نيازمندان است ، نه تنها نيازمندان مسلمان كه اسيران بلاد شرك نيز تحت پوشش اين دستور اسلامى قرار گرفته ، تا آنجا كه اطعام آنها يكى از كارهاى برجسته « ابرار » شمرده شده است .
در حديثى از رسول خدا ص مىخوانيم : استوصوا بالاسرى خيرا و كان احدهم يؤثر اسيره بطعامه : « با اسيران به نيكى رفتار كنيد ، مسلمانان هنگامى كه اين سخن را شنيدند گاه غذاى خود را به اسير داده و او را بر خويشتن مقدم مىشمردند » ( 2 ) .
چهارمين عمل بر جسته ابرار را اخلاص مىشمرد ، و مىفرمايد : « آنها مىگويند ما شما را تنها براى خدا اطعام مىكنيم ، نه پاداشى از شما مىخواهيم و نه تشكرى » ( * ( إِنَّما نُطْعِمُكُمْ لِوَجْه اللَّه لا نُرِيدُ مِنْكُمْ جَزاءً وَلا شُكُوراً ) * ) .
اين برنامه منحصر به مساله اطعام نيست كه تمام اعمالشان مخلصانه و براى ذات پاك خداوند است و هيچ چشمداشتى به پاداش مردم و حتى تقدير و تشكر آنها نيست ، و اصولا در اسلام ارزش عمل به خلوص نيت است ، و گرنه اعمالى كه انگيزههاى غير الهى داشته باشد ، خواه رياكارانه باشد ، و يا به خاطر هواى نفس ، و يا تشكر و قدردانى مردم ، يا پاداش مادى ، و هيچگونه ارزش معنوى و الهى ندارد ، و حديث مشهور پيغمبر اكرم ص
لا عمل الا بالنية و انما
هامش
( 1 ) براى توضيح بيشتر به كتاب « احكام زندان در اسلام » مراجعه كنيد .
( 2 ) « كامل ابن اثير » جلد 2 صفحه 131 .